Kiedy może dojść do znieważenia

Czytelnik został oskarżony o znieważenie funkcjonariusza publicznego.

- Jakie są podstawy odpowiedzialności za znieważenie funkcjonariusza - pyta pan Wiesław z województwa śląskiego.

Zgodnie z art. 226 par. 1 k.k. kto znieważa funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną, podczas pełnienia i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jeżeli czyn ten wywołało niewłaściwe zachowanie się funkcjonariusza lub osoby do pomocy mu przybranej, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia (art. 222 par. 2 k.k.).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 października 2006 r. (P 3/06, OTK-A 2006/9/121) stwierdził, że art. 226 par. 1 k.k., w brzmieniu sprzed 25 lipca 2008 r., w zakresie, w jakim penalizuje znieważenie funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej dokonane niepublicznie lub dokonane publicznie, lecz nie podczas pełnienia czynności służbowych, jest niezgodny z konstytucją. Uwzględniając stanowisko TK, ustawą z 9 maja 2008 r. (Dz.U. nr 122, poz. 782), która weszła w życie 25 lipca 2008 r., przepisowi art. 226 par. 1 k.k. nadano brzmienie przez zastąpienie w części zdania po przecinku słowa "lub" słowem "i".

Oznacza to więc, że zachowanie znieważające musi mieć miejsce zarówno podczas pełnienia obowiązków służbowych, jak i w związku z nimi.

Chociaż w znowelizowanym przepisie nie stwierdza się wprost, że zachowanie znieważające musi być dokonane publicznie, to z uwzględnieniem stanowiska TK zdaniem Sądu Najwyższego (wyrażonym w wyroku z 9 lutego 2010 r., II KK 176/09), stosując wykładnię prokonstytucyjną, przyjąć należy, że do znamion występku określonego w art. 226 par. 1 k.k. w aktualnym brzmieniu, należy także publiczność działania.

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 226 par. 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).

Wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2010 r. (II KK 176/09, Biuletyn SN 2010/6).