Jakie kary grożą za pomaganie przestępcom

Czytelnik wspólnie z kolegami pojechał samochodem na stację benzynową.

- Ja prowadziłem samochód. Kiedy koledzy wysiedli z auta, udali się do sklepu na stacji. Po kilku minutach wrócili i odjechaliśmy. Później okazało się, że dokonali na stacji rozboju. Prokurator oskarżył mnie, że pomagałem im w popełnieniu rozboju, gdyż prowadziłem samochód. Czy prawo karne przewiduje odpowiedzialność za pomocnictwo - pyta pan Jan z Warszawy.

Tak. Osoba, która pomaga innej osobie w popełnieniu czynu zabronionego, popełnia przestępstwo i odpowiada za pomocnictwo. Kodeks karny przewiduje odpowiedzialność nie tylko sprawcy przestępstwa, ale także osoby, która mu pomagała w jego popełnieniu. Za pomocnictwo odpowiada każdy, kto swoim zachowaniem ułatwia popełnienie przestępstwa. Ułatwienie to może polegać przede wszystkim na dostarczaniu narzędzi, środka przewozu, udzieleniu rady lub informacji. Za pomocnictwo odpowiada także osoba, która ma prawny obowiązek zapobiegnięcia popełnieniu czynu zabronionego, jednak swoim zaniechaniem dopuszcza do jego popełnienia.

Jeżeli ktoś pomaga w popełnieniu czynu zabronionego, to odpowiada w takich samym granicach, jakby sam dokonał tego czynu. Oznacza to, że jeżeli czyn zagrożony jest karą do 5 lat pozbawienia wolności, to taką karę sąd może wymierzyć nie tylko osobie, która popełniła przestępstwo, ale także pomagała w jego popełnieniu. Osoby, które pomagają w popełnieniu przestępstwa, nie mogą liczyć na uniknięcie odpowiedzialności za swój czyn. Niedawno Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis kodeksu karnego wprowadzający odpowiedzialność karną za pomocnictwo jest zgodny z konstytucją.

Arkadiusz Jaraszek

Art. 18 par. 3 i art. 19 par. 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 czerwca 2010 r., sygn. akt SK 25/08.