Kto może być ukarany za przestępstwa skarbowe

adwokat w Deloitte Legal, Pasternak i Wspólnicy

Odpowiedzialność na gruncie kodeksu karnego skarbowego ponoszą tylko osoby fizyczne. W przypadku gdy podatnikiem jest osoba prawna, odpowiedzialności podlega osoba zajmująca się sprawami gospodarczymi spółki. Może ona działać na podstawie prawa, decyzji właściwego organu czy umowy, choć równie dobrze wystarczy faktyczne zajmowanie się sprawami gospodarczymi firmy. W przypadku osoby prawnej będą to, co do zasady, członkowie jej organu zarządzającego. Członkowie zarządu osoby prawnej mogą samodzielnie ustalić, kto spośród nich ponosi faktyczną odpowiedzialność w tym zakresie, np. w regulaminie zarządu precyzującym zakres kompetencji i obowiązków każdego z nich.

Członek zarządu nie będzie odpowiadał, jeżeli na podstawie umowy sprawami finansowymi zajmował się doradca lub księgowy, jak również zewnętrzne biuro rachunkowe. Jednak to na prezesie i członkach zarządu leży wykazanie, że sprawy finansowe spółki były powierzone innej osobie. W przypadkach postawienia zarzutów można powołać się na to, że zachowaniu członków zarządu, mimo popełnienia czynu zabronionego, nie można postawić zarzutu umyślności. Dlatego wprowadzenie i przestrzeganie sformalizowanych wewnętrznych procedur zarządzania ryzykiem podatkowym stanowi zabezpieczenie dla kadry kierowniczej pozwalające na uwodnienie, że ewentualne naruszenie prawa podatkowego nie nastąpiło z winy umyślnej członka zarządu. Pozwala to także ograniczyć ryzyko wystąpienia ujemnych dla firmy konsekwencji nieprawidłowego stosowania przepisów podatkowych. Dodać trzeba, iż członkowie zarządu zobowiązani są do nadzoru nad przestrzeganiem ustalonych procedur wewnętrznych. Jeżeli na skutek niedopełnienia obowiązku dopuszczą, chociażby nieumyślnie, do popełnienia czynu zabronionego, mogą podlegać odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe.

Opracowała Paulina Bąk

Ustawa z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).