Jakie nowe obowiązki mają właściciele zwierząt domowych

Czy rolnik może trzymać psa na łańcuchu

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.18300150b.815.jpg@RY2@

Trzymanie psa na uwięzi jest zabronione tylko wtedy, gdy ma to miejsce przez całą dobę. Obowiązujące od 1 stycznia 2012 r. przepisy zabraniają trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby. Niezależnie od czasu ograniczenia wolności zwierzęcia uwięź nie może powodować uszkodzenia ciała lub cierpień oraz musi gwarantować możliwość niezbędnego ruchu. Co ważne ustawa wskazuje wprost, że długość łańcucha czy linki nie może być krótsza niż trzy metry.

Do końca ubiegłego roku trzymanie psa na łańcuchu było dozwolone, pod warunkiem że uwieź, na której jest trzymane zwierzę, nie powodowała u niego urazów ani cierpień oraz zapewniała mu możliwość niezbędnego ruchu. Nowe przepisy wprowadzają więc w tym zakresie zdecydowane zmiany.

Łamanie zakazu jest wykroczeniem karanym aresztem lub grzywną. Sąd może także orzec odebranie zwierzęcia właścicielowi, a także zobowiązać go do zapłaty nawiązki na cel związany z ochroną zwierząt.

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 5 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2011 r. nr 230, poz. 1373).

Czy pies musi posiadać identyfikator

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.18300150b.816.jpg@RY2@

Od nowego roku przepisy zabraniają puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Pies może poruszać się teraz bez nadzoru jedynie po terenie prywatnym i to pod warunkiem, że jest on ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście. Właściciel psa, który nie zastosuje się do nowych reguł, może zostać ukarany mandatem.

Nowe przepisy nakładają na wszystkich obywateli, niezależnie od tego, czy mają zwierzęta, dodatkowy obowiązek. Każdy, kto napotka porzuconego psa lub kota, w szczególności pozostawionego na uwięzi, będzie musiał powiadomić o tym najbliższe schronisko dla zwierząt, straż gminną lub policję. Jednak z uwagi na to, że za niedopełnienie nowego obowiązku nie grozi żadna odpowiedzialność prawna, należy traktować go raczej w kategoriach moralnych.

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 5 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2011 r. nr 230, poz. 1373).

Czy właściciel może głodzić zwierzęta

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.18300150b.817.jpg@RY2@

Czasami nawet surowa kara wymierzona za znęcanie się nad zwierzęciem nie odstrasza od popełniania karygodnych czynów godzących w prawa zwierząt. Dopiero jednak 1 stycznia 2012 r. ustawodawca zdecydował się wprowadzić dodatkowe środki karne, które sąd może orzekać w stosunku do sprawców krzywdzących zwierzęta. Jednym z nich jest całkowity zakaz posiadania zwierząt na okres od roku do 10 lat. Sąd może nałożyć taki środek karny w razie skazania za przestępstwo związane z nielegalnym zabijaniem, uśmiercaniem zwierzęcia albo dokonywaniem uboju zwierzęcia. W razie gdy czyn zabroniony łączy się z działaniem ze szczególnym okrucieństwem, zakaz musi zostać orzeczony obligatoryjne.

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 13e ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2011 r. nr 230, poz. 1373).

Czy sąd może nałożyć karę finansową na sprawcę

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.18300150b.818.jpg@RY2@

Ustawa o ochronie zwierząt przewiduje możliwości nakładania nawiązek w razie skazania za przestępstwo znęcania się nad zwierzętami. Do końca ubiegłego roku jej wysokość mogła jednak wynosić od 25 zł do 2,5 tys. zł. Ustawodawca dostrzegł jednak, że kwoty te nie zmieniły się od początku obowiązywania obecnej ustawy o ochronie zwierząt, tj. od 24 października 1997 r. Zdecydował się więc dostosować ich wysokość do dzisiejszych realiów społeczno-gospodarczych. Wskutek zmian osoba skazana za niezgodne z prawem zabijanie, uśmiercanie, ubój czy znęcanie się nad zwierzęciem może dzisiaj zostać zobowiązana do zapłaty nawiązki wynoszącej od 500 zł do 100 tys. zł. To maksymalna wysokość, na jaką pozwala dzisiaj skazywać w Polsce kodeks karny. Pieniądze muszą zostać przeznaczone na cel związany z ochroną zwierząt.

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 13g ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2011 r. nr 230, poz. 1373).

Czy głodzenie zwierzęcia można uznać za znęcanie się

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.18300150b.819.jpg@RY2@

Znęcanie się nad zwierzętami to zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. Ich przykłady wymienia art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Znęcaniem jest umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia (z wyjątkiem legalnych doświadczeń). To również bicie zwierząt twardymi i ostrymi przedmiotami. Przepisy uznają ponadto za znęcanie złośliwe straszenie lub utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania - w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Od 1 stycznia 2012 r. do katalogu czynów, które są uznawane za karalne znęcanie, zostało dodane utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku. Spenalizowane zostało prócz tego obcowanie płciowe ze zwierzęciem (zoofilia) oraz wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu. Nowe przepisy powinny przyswoić sobie również hodowcy ryb. Znęcaniem się nad zwierzęciem jest teraz także transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w celu sprzedaży bez dostatecznej ilości wody uniemożliwiającej oddychanie.

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 3c ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2011 r. nr 230, poz. 1373)

Czy mogę sprzedać szczeniaki na targowisku

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.18300150b.820.jpg@RY2@

Nowe zapisy ustawy o ochronie zwierząt zabraniają sprzedaży zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach oraz zakazują prowadzenia targowisk, targów i giełd ze sprzedażą zwierząt domowych. Za zwierzęta domowe są uważane zwierzęta tradycyjnie przebywające wraz z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka w charakterze jego towarzysza.

Dodatkowe ograniczenia dotyczą sprzedaży psów i kotów. Nowe przepisy przewidują zakaz wprowadzania do ich obrotu psów i kotów poza miejscami ich chowu lub hodowli. Takie ograniczenie nie dotyczy jedynie podmiotów prowadzących schroniska dla zwierząt oraz organizacji społecznych, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

Osoby, które wprowadzają do obrotu zwierzęta domowe na targowiskach, targach i giełdach lub prowadzą takie miejsca podlegają odpowiedzialności karnej. Popełniają oni bowiem wykroczenie, które jest zagrożone karą aresztu lub grzywny (od 20 zł do 5 tys. zł). Taka sama kara grozi tym, którzy nielegalnie handlują kotami lub psami, albo rozmnażają je w takich celach (z wyjątkiem urzędowo zarejestrowanych hodowli). Odpowiedzialności nie podlegają natomiast osoby, które łamią zasady kupowania zwierząt domowych.

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 7 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2011 r. nr 230, poz. 1373)

Czy właściciel znęcał się z okrucieństwem

@RY1@i02/2012/010/i02.2012.010.18300150b.821.jpg@RY2@

Nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt wprowadziła teraz własną definicję szczególnego okrucieństwa. Zgodnie z nowym art. 4 pkt 12 ustawy przez takie zachowanie rozumie się przedsiębranie przez sprawcę działań charakteryzujących się drastycznością form i metod, a zwłaszcza działanie w sposób wyszukany lub powolny, obliczony z premedytacją na zwiększenie rozmiaru cierpień i czasu ich trwania.

Za taką okoliczność kwalifikującą może zostać uznane wielokrotne uderzanie zwierzęcia twardym i tępym przedmiotem (postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 14 października 2005 r., sygn. akt II AKzw 696/2005).

Osoba, której zostanie udowodnione znęcanie się nad zwierzęciem, podlega od 1 stycznia 2012 r. karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (dotychczas groził za to maksymalnie rok więzienia). Z surowszą odpowiedzialnością będzie musi się liczyć sprawca działający ze szczególnym okrucieństwem. Sąd może skazać go nawet na 3 lata pozbawienia wolności (wcześniej było to najwyżej 2 lata).

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 2a ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2011 r. nr 230, poz. 1373).

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl