Bez zgody prokuratora pokrzywdzony nie dostanie odpisu z akt

Pokrzywdzony i reprezentujący go profesjonalny pełnomocnik tracą dostęp do akt prokuratorskich wówczas, gdy zostanie wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub o jego umorzeniu. Gdy wniosą zażalenie na te postanowienia, to odpisy i kserokopie całości otrzymają dopiero po uzyskaniu osobnej zgody prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Dochodzi wówczas do paradoksów.

- Aby przed posiedzeniem sądu strona lub jej przedstawiciel mogli sfotografować lub zeskanować akta, które mają przecież prawo przejrzeć, muszą poczekać, aż sąd odeśle je do prokuratury, która podejmie decyzję w sprawie złożonego przez nich wniosku, albo sami wystąpić do prowadzącego postępowanie przygotowawcze o wyrażenie takiej zgody - tłumaczy adwokat Ludwik Woźniak z Kancelarii Woźniak Wspólnicy i Partnerzy.

Istnienie takich obostrzeń wytknęła rzecznik praw obywatelskich w wystąpieniu do ministra sprawiedliwości. Taką procedurę uznała za całkowicie nieuzasadnioną, skoro prokurator wykonał już wszystkie czynności, które uznał za konieczne, i wydał decyzję o umorzeniu postępowania przygotowawczego lub odmówił jego wszczęcia.

Zauważyła również, że wprawdzie akta postępowania przygotowawczego są przekazywane razem z zażaleniem do sądu, to jednak nie stają się aktami sprawy sądowej. Osoby uprawnione do złożenia zażalenia mają nielimitowane prawo do ich przeglądania. Umożliwia im to art. 306 par. 1b kodeksu postępowania karnego, nie dając jednak prawa sporządzania odpisów i kserokopii.

Biuro RPO przeprowadziło postępowania wyjaśniające w takich sprawach i ustaliło, że praktyka sądów co do udzielania stronom zgody na wykonywanie fotografii, odpisów i kserokopii akt prokuratorskich nie jest jednolite. Dlatego prof. Irena Lipowicz wystąpiła do ministra sprawiedliwości z prośbą o rozważenie znowelizowania przepisów k.p.k.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl