Firma nie odpowiada za przestępstwa szefa

Spółka nie może odpowiadać za czyny popełnione przez jej prezesa - przypomniał w niedawnym wyroku Sąd Najwyższy.

Rozpoznawał on kasację złożoną przez prokuratora generalnego dotyczącą wyroku, w którym sąd pierwszej instancji nałożył na spółkę karę finansową za to, że jej prezes dopuścił się przestępstwa skarbowego. Chodziło o niezapłacenie przez niego podatku, który powinna odprowadzić spółka. Prezes przyznał się do winy, a sąd zgodził się na to, by dobrowolnie poddał się karze grzywny.

Po wydaniu tego orzeczenia prokuratura postanowiła dodatkowo wytoczyć postępowanie przeciwko samej spółce. Odwołała się do ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 768), która przewiduje możliwość ukarania spółki za niezgodne z prawem czyny, które popełniono na ich korzyść. Jeśli przykładowo pracownik przedsiębiorstwa wyleje ścieki do rzeki, bo tak jest taniej, to skazany może zostać nie tylko on, lecz także zatrudniająca go firma.

Jak przypomniał jednak SN, nie dotyczy to kadry zarządzającej. "W odniesieniu do winy podmiotu zbiorowego możemy mówić tylko o winie w wyborze (art. 3 pkt 2 i 3 ustawy) oraz winie w nadzorze (art. 5 pkt 2). Podmiot kolektywny nie ponosi zaś odpowiedzialności organizacyjnej. Z tego wynika, że popełnienie czynu zabronionego przez osoby, które w strukturze podmiotu zbiorowego działają w jego imieniu lub w jego interesie w ramach własnego uprawnienia lub obowiązku, nie stanowi podstawy prawnej do orzeczenia odpowiedzialności" - uzasadnił wyrok SN.

Sławomir Wikariak

slawomir.wikariak@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok SN, sygn. akt V KK 187/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia