Określono zasady dokonywania zatrzymań przez Straż Graniczną

Rozporządzenie zacznie obowiązywać od 27 października 2009 r. Z jego przepisów wynika, że funkcjonariusz Straży Granicznej przy zatrzymaniu osoby powinien ją poinformować o zatrzymaniu oraz o obowiązku zastosowania się do wydawanych poleceń, a także o możliwości użycia środków przymusu bezpośredniego w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom lub próby ucieczki. Funkcjonariusz ma prawo sprawdzić, czy osoba zatrzymana posiada przy sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestępstwa, przestępstwa skarbowego, wykroczenia lub wykroczenia skarbowego albo przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu lub podlegające przepadkowi. Funkcjonariusz odbierze osobie zatrzymanej broń i wspomniane przedmioty.

W przypadku zatrzymywania osoby, co do której z posiadanych informacji lub okoliczności faktycznych wynika, że może posiadać broń palną lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć np. do popełnienia przestępstwa, wykroczenia albo przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu lub podlegające przepadkowi, funkcjonariusz, przystępując do zatrzymania, poprzedza je okrzykiem "Straż Graniczna", a następnie m.in.:

● sprawdza, czy osoba zatrzymana posiada przy sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestępstwa, wykroczenia albo przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu lub podlegające przepadkowi;

● odbiera osobie zatrzymanej broń i wspomniane przedmioty;

● informuje osobę zatrzymaną o zatrzymaniu oraz o obowiązku podporządkowania się wydawanym poleceniom, a także o możliwości użycia środków przymusu bezpośredniego w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom lub próby ucieczki.

Po dokonaniu zatrzymania funkcjonariusz Straży Granicznej niezwłocznie poucza osobę zatrzymaną o prawie:

● wniesienia w terminie siedmiu dni od dnia dokonania czynności zażalenia na zatrzymanie do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zatrzymania lub prowadzenia postępowania,

● wniesienia w terminie siedmiu dni od dnia dokonania czynności zażalenia na sposób przeprowadzenia zatrzymania do prokuratora właściwego ze względu na miejsce przeprowadzenia czynności,

● żądania powiadomienia o zatrzymaniu osoby najbliższej lub innej wskazanej przez zatrzymanego, pracodawcy, szkoły lub uczelni,

● nawiązania w dostępnej formie kontaktu z adwokatem albo z radcą prawnym, jeżeli przepisy odrębne dopuszczają udzielenie pomocy prawnej przez radcę prawnego, a także bezpośredniej z nim rozmowy w obecności funkcjonariusza,

● nawiązania w dostępnej formie kontaktu z właściwym urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym, jeżeli osoba zatrzymana jest cudzoziemcem;

Wzór protokołu zatrzymania określa załącznik do rozporządzenia.

W razie wniesienia przez osobę zatrzymaną zażalenia na zatrzymanie lub na sposób jego przeprowadzenia, funkcjonariusz niezwłocznie przekazuje właściwemu sądowi lub prokuratorowi kopię protokołu zatrzymania osoby wraz z materiałami uzasadniającymi zatrzymanie.

Czas zatrzymania liczy się od chwili faktycznego pozbawienia wolności, chociażby poinformowanie o zatrzymaniu nastąpiło później.

Osobę zatrzymaną w razie potrzeby umieszcza się w pomieszczeniu jednostki organizacyjnej Straży Granicznej lub jednostki Policji, przeznaczonym dla osób zatrzymanych, które jest wyposażone i zabezpieczone w sposób zapewniający bezpieczeństwo tym osobom oraz realizację celu zatrzymania.

Osobę zatrzymaną umieszcza się w pomieszczeniu jednostki Policji przeznaczonym dla osób zatrzymanych, w szczególności w przypadku gdy jest to uzasadnione odległością od siedziby najbliższej jednostki organizacyjnej Straży Granicznej wyposażonej w takie pomieszczenia lub charakterem czynności, które będą podejmowane wobec osoby zatrzymanej.

Osobę zatrzymaną przez Straż Graniczną zwalnia się natychmiast:

● gdy ustała przyczyna zatrzymania;

● na polecenie sądu lub prokuratora;

● jeżeli otrzymała zaświadczenie lekarskie, z którego wynika istnienie przeciwwskazań medycznych do zatrzymania;

● gdy upłynął czas zatrzymania.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Rady Ministrów 23 października 2009 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. 190, poz. 1476).