Więźniowie zarobią dwa razy więcej

W przyszłym roku osoby, które w trakcie kary pozbawienia wolności wykonują pracę na pełen etat, powinny otrzymywać wynagrodzenie równe co najmniej płacy minimalnej (1317 zł). Obecnie, zgodnie z art. 123 par. 2 kodeksu karnego wykonawczego (k.k.w.), pracodawca musi wypłacić im połowę tej kowty (658,50 zł). Trybunał Konstytucyjny (TK) orzekł jednak wczoraj, że przepis ten jest niezgodny z konstytucyjną zasadą równości i narusza prawo do godnego traktowania.

- Ustawa zasadnicza gwarantuje pracownikom minimalną płacę. Dotyczy to wszystkich osób wykonujących pracę zarobkową, nawet jeśli nie są pracownikami w rozumieniu kodeksu pracy - mówi Janusz Niemcewicz, sędzia TK.

Około 99,8 proc. więźniów (23 tys. osób) pracuje bowiem na podstawie skierowania do pracy, a nie umowy o pracę. Nie dotyczą ich więc, poza wyjątkami, przepisy k.p. Warunki pracy i płacy skazańców określa wtedy dyrektor więzienia.

Zdaniem TK obowiązujące przepisy umożliwiają nieuzasadnione obniżanie pensji pracowników i przysparzają nienależne korzyści pracodawcom. Są też sprzeczne m.in. z Europejskimi Regułami Więziennymi przyjętymi przez Radę Europy. Nie są to wiążące przepisy, ale zdaniem TK powinny być wskazówką dla stanowienia prawa w Polsce.

Wyrok zyska moc obowiązującą po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia, czyli najprawdopodobniej w marcu 2011 r. Do tego czasu Sejm powinien zmienić niekonstytucyjne przepisy k.k. w., a pracodawcy będą musieli podwyższyć pensje zatrudnionych więźniów do kwoty minimalnej płacy. Może to oznaczać rezygnację z ich zatrudnienia, zwłaszcza że pracodawcy ponoszą jeszcze inne koszty związane z zatrudnieniem skazańców (np. koszty konwoju do miejsca pracy i powrotu).

Jerzy Labuda, prokurator Prokuratury Krajowej, podkreślał, że dzięki obniżeniu wysokości najniższego wynagrodzenia więźniów do połowy płacy minimalnej ich zatrudnienie wzrosło prawie dwukrotnie, a bezrobocie w tej grupie spadło aż o 18 pkt proc.

Wyrok TK trudno będzie też uzasadnić z powodów społecznych.

- Dlaczego więźniowie mają zarabiać co najmniej tyle ile zwykli pracownicy, skoro w więzieniu są utrzymywani na koszt państwa. Nie muszą płacić rachunków - mówi Wojciech Szarama, poseł reprezentujący na rozprawie Sejm.

Z danych Zarządu Służby Więziennej wynika, że miesięczny koszt utrzymania jednego skazańca to 2321,89 zł. Wyrok TK nie oznacza, że po podwyżce będą oni płacić za swój pobyt w więzieniu.

Sygnatura akt P20/09

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl