Nietrzeźwi sprawcy na zawsze stracą prawo jazdy

Zaostrzenie kar dla pijanych kierowców przewiduje nowelizacja kodeksu karnego, którą z drobnymi poprawkami przyjął Senat. Zgodnie z nowelizacją, którą ponownie zajmie się Sejm, sądy będą obligatoryjnie orzekać dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jeżeli okaże się, że kierowca, który spowodował wypadek, był pijany, a w zdarzeniu byli ranni lub ofiary śmiertelne. Taka sama kara zostanie zastosowana wobec tych osób, które spowodują taki sam w skutkach wypadek drogowy, będąc po spożyciu narkotyków. Zgodnie z nowelizacją kodeksu takie same konsekwencje poniosą sprawcy wypadków, którzy uciekną z miejsca zdarzenia.

Nowela wprowadza także kary od trzech miesięcy do pięciu lat pozbawienia wolności, w przypadku gdy kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwym lub pod wpływem środka odurzającego był wcześniej skazany za jazdę po pijanemu.

Nowelizacja przewiduje, że sędziowie, orzekając w sprawach pijanych sprawców wypadków, w których byli ranni lub zabici, będą mogli skorzystać z możliwości odstąpienia od dożywotniego zakazu kierowania pojazdami. Nowe przepisy pozwolą na taki wyjątek, tylko gdy zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami.

W obecnym stanie prawnym sędziowie mogą, ale nie muszą, orzekać kary dożywotniego zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi wobec nietrzeźwych lub odurzonych innymi środkami kierowców. Jednak wprowadzenie obligatoryjnego karania sprawców wypadków drogowych pozbawieniem ich na zawsze prawa jazdy ma być narzędziem w walce z dużą liczbą nietrzeźwych kierowców na polskich drogach. W tej chwili przepisy określają, że za jazdę w stanie nietrzeźwości kierowcy grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. W przypadku pijanych rowerzystów oprócz grzywny, prawo przewiduje maksymalnie rok więzienia. Jednak z uwagi na fakt, że wiele osób, które w przeszłości były już karane za to przestępstwo, a w dalszym ciągu prowadzą pojazdy po spożyciu alkoholu, ustawodawca postanowił zaostrzyć karę dla recydywistów. Po wejściu w życie znowelizowanych przepisów osoba taka trafi do więzienia nawet na pięć lat.

Przepisy nowelizacji, mimo słusznej idei, budzą kontrowersje. Wprowadzenie obligatoryjnego orzekania sankcji w postaci dożywotniego zakazu jazdy samochodami nie daje sędziom pola manewru. Wprowadzony został, co prawda, zapis mówiący, iż w wyjątkowych sytuacjach mogą odstąpić od tak surowej kary. Jest to furtka na przykład w przypadku osób, którym dożywotnie odebranie prawa jazdy byłoby tożsame z pozbawieniem ich możliwości zarobkowania. Niewykluczone, że sędziowie często skorzystają z takiej możliwości.

Okazuje się także, że mimo nagłaśnianych przez media przypadków śmiertelnych wypadków drogowych z udziałem pijanych kierowców, liczba takich zdarzeń jest niewielka w stosunku do ogółu sytuacji tego typu. Niecałe 10 proc. wypadków na drogach powodują pijani kierowcy. Ze statystyk policyjnych wynika, że w 2005 roku wypadków spowodowanych przez pijanych kierowców było 8,3 proc. Rok później i w 2007 roku było ich mniej - odpowiednio 7,8 proc. i 6,9 proc. W 2008 roku nietrzeźwi kierowcy spowodowali 7,1 proc. wypadków drogowych. Danych za 2009 rok jeszcze nie ma. Jednak w latach 80. ubiegłego wieku pijani kierowcy powodowali ponad 20 proc. wypadków. Danych za 2009 rok jeszcze nie ma, ale wiadomo już, że w ubiegłym roku policja zatrzymała więcej nietrzeźwych osób za kółkiem niż w 2008 roku.

Zdaniem niektórych ekspertów zaostrzanie przepisów nic nie da. Sposobem na walkę ze zjawiskiem pijanych kierowców na drogach jest zwiększenie skuteczności kontroli drogowych. Sporo osób prowadzi pojazdy po spożyciu alkoholu, gdyż prawdopodobieństwo kontroli kierowcy - szczególnie w dobie coraz powszechniejszych fotoradarów, które jedynie rejestrują prędkość - jest tak naprawdę nieduże.

Nowe regulacje kodeksu karnego, które jeszcze bardziej zaostrzą prawo wobec pijanych kierowców zaczną obowiązywać 1 lipca 2010 r.

Dożywotnie odebranie uprawnień do kierowania:

● za spowodowanie wypadku w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem narkotyków, w którym będą ranni lub zabici,

● za ucieczkę z miejsca wypadku, w którym inne osoby poniosą obrażenia lub śmierć.

Od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności

● za jazdę po spożyciu alkoholu w przypadku, gdy już było się skazanym za takie przestępstwo.

Art. 1 ustawy z 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska.