Decyzje śledczych w postępowaniu przygotowawczym weryfikuje sąd

Brak w kodeksie postępowania karnego przepisu umożliwiającego wniesienie zależenia do sądu na postanowienie w przedmiocie wyłączenia prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze nie narusza ustawy zasadniczej - orzekł wczoraj Trybunał Konstytucyjny. Zajmował się on sprawą umorzenia śledztwa wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Postanowienie w tej sprawie wydał asesor. Sprawa trafiła do sądu, który ostatecznie utrzymał w mocy zarządzenie prokuratora rejonowego o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku o wyłączenie asesora od udziału w sprawie. Zdaniem skarżącego w wyniku pominięcia w przepisach możliwości wnoszenia zażaleń na postanowienia śledczego w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o jego wyłączenie od udziału w sprawie został on pozbawiony uprawnienia procesowego, umożliwiającego kontrolę obiektywizmu i bezstronności prokuratora. W konsekwencji nie mógł on dochodzić na drodze sądowej naruszonych praw i wolności.

Argumentacji tej nie podzielił Trybunał Konstytucyjny. W ocenie sędziów rozstrzygnięcie takie nie dotyczy przypisania odpowiedzialności karnej, nie ingeruje też w prawa lub wolności konstytucyjne. Odnosi się ono wyłącznie do uprawnień wynikających z prawa procesowego.

- Prawo do sądu w przypadku postępowania przygotowawczego powinno zostać zagwarantowane przede wszystkim w odniesieniu do rozstrzygnięć zamykających drogę do wydania wyroku lub w odniesieniu do rozstrzygnięć ingerujących w prawa lub wolności jednostek o różnym statusie w ramach tego postępowania - uzasadniali decyzję sędziowie. Jednoczenie podkreślili, że przepisy procesowe w wystarczającym stopniu zapewniają możliwość sądowej weryfikacji rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia prokuratora. Chodzi w szczególności o akt oskarżenia, który bada sąd, czy możliwość złożenia zażalenia na odmowę wszczęcia lub umorzenie takiego postępowania.

-Wyrok w sprawie nie oznacza, że ustawodawca nie może wprowadzić wyższego standardu w odniesieniu do procedury kontrolnej dotyczącej wyłączenia organów prowadzących postępowanie przygotowawcze - wskazał trybunał.

Orzeczenie jest ostateczne, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

SK 10/10

lukasz.sobiech@infor.pl