E-protokół dla wykroczeń podniesie kulturę w sądach

E-protokół w postępowaniu w sprawach o wykroczenia jest kolejnym przedsięwzięciem mającym na celu zapewnienie większej sprawności postępowania oraz transparentności procesu sądowego. Ważne jest to, że protokół w postępowaniu w sprawach o wykroczenia będzie sporządzany dwutorowo, czyli w postaci pisemnej oraz za pomocą środków technicznych rejestrujących dźwięk albo obraz i dźwięk, oraz pisemnie (protokół skrócony).

Pisemna część protokołu będzie zawierała: oznaczenie rozpoznawanej sprawy, sądu, czasu i miejsca rozprawy, osób w niej uczestniczących, a także wzmiankę co do jawności rozprawy i trybu postępowania. Protokół skrócony będzie zawierał także wydane na rozprawie postanowienia i zarządzenia. Znajdą się w nim zażalenia wniesione ustnie, wzmianki o złożeniu lub cofnięciu żądania ścigania wykroczenia, odstąpieniu od oskarżenia, wstąpieniu prokuratora do postępowania, złożeniu przez obwinionego wniosku o skazanie go w określony sposób bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, o przeprowadzenie sprawy w trybie przyspieszonym. W protokole umieszczone będą również informacje o doprowadzeniu obwinionego albo o odstąpieniu od jego przymusowego doprowadzenia, o złożeniu przez stronę w trybie przyspieszonym wniosku o sporządzenie wyroku, a także o cofnięcie środka zaskarżenia.

Jak z tego widać, nie ma potrzeby odsłuchiwania protokołu elektronicznego dla ustalenia kwestii, które zostaną ujawnione w protokole skróconym (w postaci pisemnej). Zaletą takiego protokołowania jest także połączenie protokołu skróconego z zapisem audio albo audio-wideo polegającym powiązaniu takiego zapisu z samym nagraniem. Zatem sąd, strona może w sposób bardzo łatwy odtworzyć określony fragment rozprawy, co do którego sporządzono adnotacje w protokole skróconym i to bez potrzeby odsłuchiwania całego zapisu.

Odstąpienie od sporządzania protokołu elektronicznego będzie dopuszczalne jedynie wówczas, gdy ze względów technicznych utrwalenie przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie będzie możliwe. W ten sposób gwarantuje się transparentność procesu sądowego.

Nie zachodzi także obawa, że wprowadzenie e-protokołu w sprawach wykroczeniowych pogorszy sprawność postępowania. W tej kategorii spraw sądy wyznaczają wiele rozpraw na każdej wokandzie, a postępowanie dowodowe nie jest zbyt rozbudowane. Należy też stwierdzić, że obawy, że w postępowaniu w sprawach o wykroczenia rzadko strony decydują się na wniesienie odwołania do sądu II instancji, stąd też sądy odwoławcze nie będą obarczone obowiązkiem odsłuchiwania nagrania z rozpraw.

Wprowadzenie e-protokołu w sprawach wykroczeniowych stanowi drugi krok - po sprawach cywilnych - stopniowego zastępowania protokołu tradycyjnego elektronicznym. Jest też ważną próbą przed ewentualnym wdrożeniem tego systemu utrwalania rozpraw w sprawach karnych. Zasadniczym celem e-protokołu jest przecież zapewnienie przejrzystości wymiaru sądownictwa, poprawy jego wizerunku w społeczeństwie, podniesienie kultury na sali rozpraw i na końcu także sprawności postępowania.

Koszty wdrożenia nie są małe, ale należy zauważyć, że sprawy wykroczeniowe często są rozpoznawane na salach cywilnych, na których będzie już instalowany sprzęt do rejestracji rozpraw. Ministerstwo Sprawiedliwości czyni starania o uzyskanie finansowania tego wdrożenia ze środków unijnych i to jeszcze z obecnej perspektywy finansowej.

Resort stara się o sfinansowanie nowego systemu nagrywania rozpraw ze środków unijnych

@RY1@i02/2013/148/i02.2013.148.18300090b.803.jpg@RY2@

Prof. Jacek Gołaczyński podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości

Prof. Jacek Gołaczyński

 podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości