E-protokoły w wykroczeniach są zbędne

Sprawy o wykroczenia nie będą już protokołowane, a nagrywane - przewiduje projekt nowelizacji kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Jutro odbędzie się jego pierwsze czytanie w Sejmie.

Zmiany mają przyśpieszyć postępowania sądowe oraz zmniejszyć ich koszty. Protokół sporządzany będzie przez rejestrację samego dźwięku lub obrazu i dźwięku podczas rozprawy. "Rozwiązanie takie posiada wiele niewątpliwych zalet i wyeliminuje problem przedłużania rozprawy, spowodowany dyktowaniem protokolantowi treści protokołu, odciąży sędziego, który będzie mógł skupić się wyłącznie na kwestiach merytorycznych, a także zapewni wierne utrwalenie czynności" - zachwalają autorzy projektu.

Wprowadzenie e-protokołu nie oznacza jednak, że rozprawa w ogóle nie będzie utrwalana na piśmie. Jednocześnie bowiem będzie sporządzany tradycyjny protokół papierowy, który będzie miał charakter skróconego zapisu przebiegu rozprawy. Znajdzie się w nim m.in.: oznaczenie rozpoznawanej sprawy, sądu, czasu i miejsca rozprawy. Ponadto, jeżeli prezes sądu uzna, że jest to konieczne dla zapewnienia prawidłowości orzekania, sporządzana będzie transkrypcja odpowiedniej części nagrania.

Pomysł utrwalania rozpraw w formie cyfrowej zamiast ich protokołowania wywołał kontrowersje w środowisku sędziowskim. Sędziowie przypominali bowiem, że sprawy o wykroczenia i tak są rozpoznawane bardzo szybko, więc nie ma potrzeby wydawać pieniędzy na dostosowywanie sal do nagrań oraz na szkolenia dla pracowników.

Wątpliwości co do proponowanych rozwiązań przedstawił również I prezes Sądu Najwyższego. "Odtwarzanie całości zapisu w czasie rzeczywistym na potrzeby sprawy np. w celu zapoznania się z aktami w związku z kontynuowaniem odroczonego postępowania lub rozstrzygnięciem kwestii incydentalnej, czy też w celu przygotowania się do ogłoszenia i uzasadnienia wyroku, paradoksalnie może spowalniać czynności sądu" - pisze w opinii Stanisław Dąbrowski. Zaznacza, że "profesjonalnie sporządzony pisemny protokół rozprawy (...) pozwala na sprawniejsze i w efekcie szybsze rozpoznawanie sprawy".

I prezes SN podkreślił również, że e-protokoły niewątpliwe wpłyną na wydłużenie postępowania odwoławczego. "Jeżeli uwzględni się dodatkowo niewielki odsetek spraw o wykroczenia rozpoznawanych na rozprawie, utrudnienia związane z zapoznaniem się z aktami sprawy przez strony i ich udostępnieniem biegłym, (...), proponowane rozwiązania wymagają ponownego przemyślenia i zadania pytania o rzeczywistą potrzebę i zalety ich wprowadzenia" - podkreśla prezes Dąbrowski.

40 mln zł ma kosztować budowa systemu i przeszkolenie pracowników do obsługi e-protokołów

Małgorzata Kryszkiewicz

 malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl

Projekt przed I czytaniem w Sejmie