Dla mniej zamożnych sąd wyznaczy adwokata z urzędu

Konstytucja daje każdemu prawo do obrony. Jeśli toczy się przeciwko nam postępowanie karne, możemy skorzystać z usług adwokata. Obrońcę można wybrać sobie samemu i opłacić lub pod pewnymi warunkami ubiegać się o przydzielenie adwokata z urzędu. Zgodnie z literą prawa, jeśli oskarżony wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów adwokata bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, to obrońcę wyznaczy mu prezes sądu. Decyzja sądu jest arbitralna i nie ma od niej odwołania. Adwokat wyznaczony przez prezesa sądu ma obowiązek dochowania należytej staranności w prowadzonej sprawie.

Aby ubiegać się o przyznanie adwokata, należy w sądzie złożyć odpowiedni wniosek oraz załączyć oświadczenie o stanie majątkowym i źródłach utrzymania. Zasadne jest poprzeć wniosek dokumentacją - może to być PIT lub umowy dotyczące zarobków i kosztów utrzymania, a także orzeczenie o niepełnosprawności członka rodziny. Ale jeśli w trakcie postępowania wyjdzie na jaw, że nie istniały okoliczności, na postawie których wyznaczono obrońcę z urzędu, sąd może cofnąć decyzję.

W polskim prawie istnieje katalog spraw, kiedy posiadanie obrońcy jest obligatoryjne, np. kiedy podsądny jest nieletni, głuchoniemy, niewidomy lub niepoczytalny, gdy oskarżony jest o zbrodnię lub kiedy sprawa toczy się przed sądem wojskowym. W tych sytuacjach nie ma już znaczenia stan majątkowy sprawcy, obrońca należy się z urzędu, o ile oczywiście oskarżony nie wybrał i nie opłacił adwokata sam.

Danuta Pawłowska

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 79, 80, 81, 671 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 1997 r. nr 89, poz. 555). Art. 42 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483).