Policyjna gotowość do reformy karnej

Lipiec 2015 roku przyniesie olbrzymią zmianę w polskiej procedurze karnej. W myśl nowo przyjętej zasady kontradyktoryjności procesu karnego, postępowanie dowodowe zostanie znaczenie zredukowane na etapie śledztwa czy dochodzenia, zaś rozszerzone na sali sądowej. Co za tym idzie, prokuratura w o wiele większym aniżeli dotychczas stopniu zaangażowana będzie w przedstawienie i obronę zgłoszonych dowodów przed sądem, policja zaś w o wiele większym zakresie będzie samodzielnie prowadzić postępowania przygotowawcze na etapie przesądowym.

Do czekających nas zmian kodeksowych oczywiście trzeba się gruntownie przygotować, ale nie zapominajmy, że jak do tej pory zdecydowaną większość postępowań przygotowawczych policja już prowadziła. Od stycznia do końca października było ich ogółem ponad 818 tys. (z czego 94 proc. to dochodzenia, zaś 6 proc. to śledztwa powierzone policji w całości lub określonym zakresie).

10 miesięcy od uchwalenia ustawy wprowadzającej kontradyktoryjność procesu nie były dla policji okresem straconym. Wręcz przeciwnie. Już w grudniu 2013 roku w Komendzie Głównej Policji przeanalizowano wszystkie zmiany wynikające z nowelizacji kodeksu postępowania karnego i wyselekcjonowano te mające wpływ na czynności i zadania policji. Za tym poszły konkretne polecenia, których celem było kompleksowe przygotowanie policjantów komórek dochodzeniowo-śledczych do realizacji nałożonych na nich zadań.

Monitorowaniem i wdrażaniem zmian zajął się powołany w kwietniu tego roku zespół, złożony z policyjnych ekspertów z KGP i szkoły policji w Pile. Koncepcja przez nich wypracowana zakładała w pierwszej kolejności wyłonienie prawie 120-osobowej grupy przeszkolonych liderów, którzy z kolei - we współpracy z miejscową prokuraturą i szkołami policji - mają w oparciu o nowo opracowany, ujednolicony program organizować szkolenia dla policjantów w swoich jednostkach. W praktyce wyglądało to tak, że w sierpniu i wrześniu 2014 roku we współpracy z przedstawicielami Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego (na bazie porozumienia zawartego miesiąc wcześniej z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie) zrealizowano dwie edycje szkoleń "grupy liderów", a następnie rozpoczęto szkolenia lokalne. Do tej pory objęto nimi 2036 funkcjonariuszy dochodzeniowo-śledczych z ponad 16 tysięcy, których takie szkolenie obejmie. By system policyjnego przygotowania do nadchodzących zmian był uzupełniającą się, jednolitą całością, należy uwzględnić w nim także policjantów nadzorujących prowadzone postępowania w jednostkach niższego szczebla, którzy od grudnia 2014 roku rozpoczną kurs specjalistyczny z zakresu nadzoru nad czynnościami policji w ramach nowego postępowania przygotowawczego.

Nowelizacja postępowania karnego jest również tematem regularnie organizowanych szkoleń dla biegłych, organizowanych przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji. Dotychczas objęto nimi 500 biegłych, a do końca roku zaplanowano przeszkolenie kolejnych 200 specjalistów.

Wspomniana już kilkakrotnie jednolitość stosowania nowych rozwiązań przez funkcjonariuszy i prokuratorów w całym kraju jest niezmiernie ważnym aspektem wprowadzanych zmian, dlatego też policjanci z Biura Służby Kryminalnej KGP od kwietnia 2014 roku uczestniczą również w pracach międzyresortowego zespołu do spraw monitorowania zmian w procedurze karnej.

Od początku 2014 roku zorganizowano już pięć odpraw służbowych dla funkcjonariuszy nadzorujących pracę dochodzeniowo-śledczą, a także warsztaty szkoleniowe zastępców komendantów wojewódzkich Policji i naczelników wydziałów dochodzeniowo-śledczych wszystkich komend szczebla wojewódzkiego. Przedstawiono na nich istotę zmian w procesie karnym oraz ich wpływ na zadania policji. W przedsięwzięciach tych uczestniczyli przedstawiciele Prokuratury Generalnej i Ministerstwa Sprawiedliwości. Poszerzaniu wiedzy policjantów mają służyć także cykliczne publikacje w fachowej prasie policyjnej, a także opracowane materiały dydaktyczne. Te ostatnie są na etapie recenzowania przez prokuratury apelacyjne w Warszawie i Krakowie oraz UAM w Poznaniu.

Nowelizacja kodeksu postępowania karnego niosła też ze sobą konieczność zmian w wewnętrznych aktach prawnych policji. W KGP podjęto także inicjatywę wdrożenia od stycznia 2015 r. Elektronicznego Rejestru Czynności Dochodzeniowo-Śledczych, mającego na celu prowadzenie w formie elektronicznej dotychczasowych rejestrów i książek, co przyczyni się do usprawnienia nadzoru nad czynnościami wykonywanymi przez funkcjonariuszy Policji w ramach w postępowania karnego.

A zatem, podsumowując, kontradyktoryjność procesu karnego wymusiła zmiany w policji, które są konsekwentnie realizowane.

@RY1@i02/2014/213/i02.2014.213.18300110b.802.jpg@RY2@

Insp. dr Mariusz Sokołowski rzecznik prasowy komendanta głównego Policji

Insp. dr Mariusz Sokołowski

rzecznik prasowy komendanta głównego Policji