Poczytalność w prawie karnym

Niepoczytalność i poczytalność ograniczona to instytucje prawa karnego, ale mają charakter interdyscyplinarny. Wiążą się bowiem i to ściśle z innymi naukami, jak psychologia czy psychopatologia. Dlatego też na gruncie prawa karnego publikacji w tym zakresie nie ma zbyt wielu. "Tymczasem to właśnie prawo karne nakazuje wiązać doniosłe skutki z faktem zniesienia lub ograniczenia w znacznym stopniu zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem przez sprawcę", co podkreśla autorka. I tak składnikiem przestępstwa jest wina, czyli możliwość ponoszenia odpowiedzialności karnej. To zaś jest warunkowane m.in. poczytalnością sprawcy. Tym rozważaniom poświęcona jest publikacja, która analizuje istotę poczytalności, niepoczytalność, poczytalność w znacznym stopniu ograniczoną. To trzy pierwsze rozdziały książki. Następnie autorka pochyla się nad problemem stanu nietrzeźwości lub odurzenia sprawcy i tego, jak to wpływa na ocenę poczytalności. Szczególnie interesujący jest ostatni rozdział, który prezentuje stany wyjątkowe oraz szczególne przypadki wpływające na zniesienie lub zmniejszenie poczytalności sprawcy. I tak czytelnik może w tej części przeczytać o nietypowych formach upojenia, problemie psychopatii i charakteropatii, istocie afektu, a także zaburzeniach preferencji seksualnych. Książka zawiera wiele ciekawych przypadków z akt sądowych. I tak opisuje np. sprawę 29-letniego mężczyzny, oskarżonego o spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu swojego ojca. W tej sprawie upicie się oskarżonego miało przebieg dwufazowy. W pierwszej części przebiegało w formie zwykłej, a w drugiej, gdy ojciec zaatakował oskarżonego nożem, wyzywając go - doszło do pogłębienia się upicia spowodowanego zadziałaniem uwolnionych silnych emocji. Prezentowana publikacja jest obszerna i wyczerpująca. Lekko się ją czyta. Skierowana przede wszystkim do karnistów i im będzie najbardziej pomocna w codziennej pracy.

@RY1@i02/2014/202/i02.2014.202.070000200.802.jpg@RY2@

Anna Golonka, Niepoczytalność i poczytalność ograniczona, LEX a Wolters Kluwer business, Warszawa 2013

EMR