Nie chcą rozstrzygać o kompensatach

Krajowa Rada Sądownictwa krytykuje senacki projekt nowelizacji ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw (Dz.U. z 2005 r. nr 169, poz. 1415 ze zm.). Sędziowie chcą, aby postępowaniami o przyznanie świadczeń dla pokrzywdzonych nie zajmowały się sądy, lecz organy administracji publicznej: rządowej lub samorządowej. Według KRS właściwe do tego są raczej jednostki pomocy społecznej.

"Charakter spraw o kompensatę, rozpoznawanych obecnie w postępowaniu nieprocesowym, także przez referendarza, na podstawie przedłożonych rachunków i zaświadczeń o poniesionych wydatkach i stratach, uzasadnia wyłączenie ich z kompetencji sądów. W tym zakresie rozwiązania międzynarodowe nie narzucają modelu przyznawania kompensat w drodze orzeczeń sądowych" - czytamy w opinii KRS.

Świadczenie przysługuje pokrzywdzonym lub ich rodzinom, jeśli sprawca czynu nie żyje, nie został złapany lub jest niewypłacalny. Zdaniem KRS nie ma żadnego uzasadnienia dla utrzymywania rozwiązania przewidującego, że kompensatę osobie uprawnionej wypłaca sąd rejonowy, który wydał orzeczenie o jej przyznaniu.

- To, czy sprawy o przyznanie kompensaty będą rozpatrywane przez sądy, czy przez organy administracyjne, nie ma większego znaczenia. Ważne, by utworzyć specjalny tryb rozpatrywania tego typu spraw. Taki, który jest jak najszybszy, najmniej uciążliwy dla ofiar i który nie powoduje ich wtórnej wiktymizacji - ocenia prokurator Lidia Mazowiecka z Prokuratury Generalnej.

Senacki projekt nowelizacji ustawy o kompensacie przewiduje m.in. zwiększenie maksymalnej wysokości świadczenia (z 12 do 25 tys. zł), wprowadzenie możliwości wypłacania zaliczek, a także ustalenie minimalnej wysokości kompensaty na poziomie tysiąca złotych. To ostatnie rozwiązanie budzi wątpliwości rady co do tego, w jaki sposób traktować przypadki, w których pokrzywdzony udokumentował wydatki na leczenie w niższej kwocie. KRS popiera wprowadzenie minimalnego progu, o ile zostanie wprowadzone wyraźne zastrzeżenie, że niższe wydatki będą oznaczały, iż kompensata nie przysługuje.

KRS negatywnie ocenia też pomysł zmiany nazwy ustawy, w której pojęcie "przestępstwo" ma zostać zamienione pojęciem "czyn zabroniony". Taki zabieg pozwoli np. na objęcie ustawą o kompensacie osób, które doznały obrażeń na skutek działania osoby niepoczytalnej, która nie może zostać skazana za popełnienie przestępstwa. Jednak zdaniem KRS ta zmiana wywoła wątpliwości, czy świadczenie będzie przysługiwać osobom pokrzywdzonym przez nieletnich.

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl

Projekt przed I czytaniem w Sejmie