RPO: wyrok trybunału musi być szybko wykonany

Rzecznik praw obywatelskich domaga się pilnego wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 30/11), który uznał art. 78 par. 1 i 2 kodeksu postępowania karnego za niezgodny z ustawą zasadniczą. Przepisy dotyczą ustanawiania obrońcy z urzędu.

Mimo że orzeczenie TK zapadło siedem miesięcy temu, do tej pory nie zostały podjęte żadne działania legislacyjne mające na celu nowelizację przepisów. RPO zwrócił teraz na to uwagę marszałkowi Senatu i zaapelował o zmiany. Są konieczne i tym ważniejsze, że także reforma procedury karnej, która wejdzie w życie od 1 lipca 2015 r., nie objęła tej kwestii.

Trybunał, który rozpatrywał sprawę na wniosek rzecznika, uznał, że art. 78 par. 1 i 2 k.p.k. jest niekonstytucyjny, ponieważ w procedurze ustanawiania obrońcy z urzędu nie uczestniczy sąd (decyzje podejmuje w drodze zarządzenia prezes sądu). RPO nie podobało się z kolei, że strona nie może zaskarżyć zarządzeń prezesa sądu (ani o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu, ani o cofnięciu decyzji o wyznaczeniu go), co TK również wziął pod uwagę, uznając, że zaskarżalność rozstrzygnięć stanowi jeden z ważnych elementów prawa do sądu. Wprawdzie odmowa przyznania profesjonalnego obrońcy nie oznacza, że ktoś jest pozbawiony prawa do obrony (może np. bronić się sam lub zdecydować się jednak na obrońcę z wyboru), ale wpływa na to, jak to prawo może być realizowane.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl