Kłopot ze świadkiem koronnym

Ustawa o świadku koronnym obowiązuje w Polsce już 15 lat i ma ułatwiać walkę ze zorganizowaną przestępczością. Wprowadziła instytucję równie fascynującą, co kontrowersyjną. Skorzystać z niej mają szansę podejrzani, którzy godzą się zeznawać w zamian za złagodzenie swojej kary (lub odstąpienie od wykonania jej). Historia Masy - najbardziej znanego polskiego świadka koronnego, który działał w gangu pruszkowskim i czas funkcjonowania w naszym porządku prawnym budzących emocje przepisów pozwalają z dystansem ocenić plusy i słabe punkty ustawy.

Ten zakres obejmuje właśnie prezentowana publikacja. Stanowi ona nie tylko klasyczny komentarz do ustawy wsparty o bogate orzecznictwo i piśmiennictwo. W książce znajdziemy bowiem także interesujące przemyślenia autorów karnistów. Przystępnie wyjaśniają oni m.in., jak zmienia się proces karny wraz z pojawieniem się w nim świadka koronnego. "Fundamentalnym problemem praktycznym staje się ocena wartości dowodowej zeznań świadka koronnego" - czytamy. Autorzy zwracają uwagę, że często takie zeznania są de facto pomówieniami, które powinno się traktować z największą ostrożnością.

Wskazują również na wiele innych ważnych problemów związanych ze stosowaniem przepisów. Instytucja świadka koronnego może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do przestępstw wymienionych w ustawie, jednak w praktyce - jak czytamy w publikacji - często zdarza się, że taki świadek składa zeznania dotyczące innych przestępstw. Uzyskane w ten sposób informacje mogą być co prawda wykorzystywane w innych postępowaniach karnych przeciwko obciążonym takimi zeznaniami osobom, ale wówczas "koronny" powinien występować w roli zwykłego świadka, ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Książka pozwala czytelnikowi na szersze spojrzenie na problemy związane z ustawą i sprzyja wyrobieniu własnych poglądów. Z pewnością jest niezbędną lekturą dla sędziów, adwokatów, funkcjonariuszy policji i prokuratorów. Będzie też doskonałym źródłem wiedzy dla zainteresowanych procesem karnym studentów prawa i aplikantów zarówno adwokackich, jak i radcowskich.

@RY1@i02/2014/026/i02.2014.026.070000200.802.jpg@RY2@

Andrzej Ważny (red.), "Ustawa o świadku koronnym. Komentarz", Warszawa 2013, wyd. LexisNexis

Ewa Maria Radlińska