RPO: potrzebna ochrona pokrzywdzonych

Pokrzywdzony przez osobę, wobec której zostało orzeczone umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym, powinien być informowany o wyjściu sprawcy ze szpitala. Tak się jednak nie dzieje. Wszystko przez niepełną implementację decyzji ramowej w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym. O powyższym poinformował w wystąpieniu do ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro dr Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich. Przywołaną decyzją ramową nałożono na kraje UE obowiązek ustanowienia przepisów, które w ramach ochrony praw osób pokrzywdzonych przestępstwem zapewnią im dostęp do ważnych informacji.

Z tego powodu znowelizowany został art. 168a kodeksu karnego wykonawczego. Zagwarantowane w nim zostało prawo pokrzywdzonego do uzyskania - na jego wniosek - informacji o opuszczeniu zakładu karnego przez skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności. Powyższe uprawnienie - jak wyjaśnia dr Adam Bodnar - rozciąga się nie tylko na przypadki, gdy skazany opuszcza zakład karny po odbyciu w całości orzeczonej kary lub w związku z warunkowym przedterminowym zwolnieniem. Objęto nim również każdorazowe opuszczenie jednostki penitencjarnej w toku wykonywania kary: zarówno legalne (przerwa w odbywaniu kary, przepustka itp.), jak i nielegalne (w wyniku ucieczki). Podobne gwarancje znalazły się także w art. 253 par. 3 k.p.k.: pokrzywdzony jest niezwłocznie powiadamiany o uchyleniu, nieprzedłużeniu lub zmianie tymczasowego aresztowania na inny środek zapobiegawczy, jak również o ucieczce oskarżonego z aresztu śledczego.

"Nieobjęta ustawowymi regulacjami pozostaje natomiast sytuacja osób pokrzywdzonych przez sprawców, wobec których orzeczony został środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym (art. 93g k.k.)" - zauważa RPO.

W ocenie Adama Bodnara to istotna i niczym nieuzasadniona luka. W tej grupie spraw istnieje bowiem wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia przez sprawcę czynu zabronionego w związku z jego chorobą psychiczną, zaburzeniami preferencji seksualnych czy upośledzeniem umysłowym.

"Zwracam się zatem z wnioskiem do Pana Ministra o podjęcie inicjatywy legislacyjnej w celu uzupełnienia obowiązujących regulacji prawnych w zakresie dostępu do istotnych z punktu widzenia ochrony interesów pokrzywdzonych informacji, w sposób gwarantujący równą ochronę praw wszystkim pokrzywdzonym" - pisze RPO.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl