RPO: Więzień może podważyć wynik badania na obecność alkoholu

Nierespektowanie skarg skazanych na wynik badania na obecność alkoholu i innych substancji narusza prawa więźniów - uważa rzecznik praw obywatelskich. Podkreśla, że mimo obowiązujących przepisów w tym zakresie nadal dochodzi do naruszeń.

Rzecznik zwracała uwagę na problem już w 2012 r. Resort sprawiedliwości przekazał wtedy dyrektorom okręgowym służby więziennej wytyczne w zakresie stosowania rozporządzenia regulującego zasady przeprowadzania badań na obecność alkoholu, środków odurzających czy substancji psychotropowych (Dz.U. z 2012 r. poz. 135). Zgodnie z par. 4 akt pomiar przeprowadza się nieinwazyjnie, a skazany może żądać przeprowadzenia go w obecności osoby trzeciej. Par. 6 przewiduje natomiast, że w przypadku pozytywnego wyniku osadzony może go zakwestionować i zażądać badań krwi. Zawsze należy takie zgłoszenie odnotować w protokole badania.

"Powyższe działania są niewystarczające, bowiem nadal dochodzi do naruszania przez administrację więzienną obowiązujących przepisów i prawa skazanych do weryfikacji wyniku badania wykonanego za pomocą testerów znajdujących się w wyposażeniu jednostek penitencjarnych" - podnosi rzecznik.

W jednej ze skierowanych do RPO skarg skazany wytykał, że mimo zakwestionowania wyników badania i odnotowania tego w protokole - nie został skierowany na analizy laboratoryjne. W innym przypadku skazany twierdził, że zakwestionował wynik badania, jednak funkcjonariusze nie odnotowali tego w dokumentacji.

Tymczasem konsekwencje wykrycia zakazanych substancji w organizmie są dla skazanych bardzo dotkliwe. Dyrektor danej jednostki może podjąć decyzję o wycofaniu osadzonego z zatrudnienia, wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej, skierowaniu do zakładu karnego typu zamkniętego czy przetransportowaniu do jednostki znacznie oddalonej od miejsca zamieszkania bliskich.

Zawiadomione o problemach Ministerstwo Sprawiedliwości zobowiązało się do zmian w protokole z przebiegu badania. Ma się w nim znaleźć specjalna rubryka na uwagi osoby badanej, a także miejsce na jej podpis. W ocenie prof. Ireny Lipowicz takie rozwiązanie powinno pomóc ustalić stan faktyczny przebiegu badania i uniknąć sporów między administracją a skazanym. Jednak do czasu wprowadzenia zmian powinny być wdrożone odpowiednie działania w zakresie poprawy dokumentowania przebiegu badań. Dlatego rzecznik zwróciła się do dyrektora generalnego służby więziennej o rozważenie decyzji w tym zakresie.

Joanna Kowalska

 joanna.kowalska@infor.pl