ZUS i fiskus przed przedsiębiorcami

Ustawodawca uważa, że w obrocie nie powinny występować dwa tytuły egzekucyjne wynikające z jednej wierzytelności. Dlatego w procedurze karnej wprowadzona została klauzula antykumulacyjna, która to uniemożliwia. Za jej sprawą wierzyciel nie może dochodzić pieniędzy wynikających z danej umowy zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i karnym. Ale jak się okazuje, od tej reguły jest wyjątek.

Otóż: to, czego nie może zrobić przedsiębiorca, może już uczynić fiskus bądź Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Potwierdził to w ostatnich dniach Sąd Najwyższy w postanowieniu z 19 stycznia 2017 r. (sygn. akt I KZP 15/16). W tezie czytamy, że "klauzula antykumulacyjna z art. 415 par. 1 zd. drugie kodeksu postępowania karnego nie ma zastosowania do należności publicznoprawnych w postaci składek na ubezpieczenie społeczne uiszczanych na rzecz ZUS". Z uzasadnienia też wprost wynika: nie ma ona również zastosowania do zaległości podatkowych.

Co to oznacza? Ano tyle, że są wierzyciele równi i równiejsi. Podczas gdy przedsiębiorca, który czeka na zapłatę, nie może korzystać z dwóch form dochodzenia pieniędzy, organy publiczne - mogą. A z praktyki wynika, że gdy dany dłużnik dysponuje ograniczonymi środkami pieniężnymi i ma do wyboru zrealizować wyrok sądu karnego albo sądu cywilnego - zawsze wybierze ten pierwszy.

O ten stan rzeczy nie można mieć jednak pretensji do Sądu Najwyższego. Sędzia sprawozdawca podczas wygłaszania ustnych motywów rozstrzygnięcia mówił wprost: cel art. 415 par. 1 k.p.k. powinien być inny, niż jest. Ale sąd nie jest od tego, aby naprawiać błędy za ustawodawcę. Bądź co bądź przyjmuje się fikcję jego racjonalności. Skoro zaś ustawodawca użył w przepisie pojęcia "roszczenie", to widocznie chciał pośród równych prawu wierzycieli stworzyć tych równiejszych.ⒸⓅ

PSŁ

C3