Spadkobierca powinien móc reprezentować zmarłego pokrzywdzonego

Obecnie obowiązujące regulacje przewidują, że w razie śmierci pokrzywdzonego przysługujące mu prawa mogą w zastępstwie wykonywać osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu, a w razie ich braku - także prokurator działający z urzędu. Dwie pierwsze grupy podmiotów mogą także w dowolnym momencie przystąpić do postępowania karnego jako oskarżyciel posiłkowy, jeżeli w trakcie toczącej się sprawy pokrzywdzony (działający wcześniej w tej roli) zmarł. Prawo przewiduje, że musi to jednak nastąpić w nieprzekraczalnym terminie trzech miesięcy. W przeciwnym razie postępowanie ulegnie umorzeniu. Jak zaznacza jednak NRA w przedstawionej petycji, w praktyce konieczne - i korzystne - byłoby rozszerzenie kręgu podmiotów w taki sposób, by praw zmarłego pokrzywdzonego mógł dochodzić również jego spadkobierca, który obecnie nie ma w postępowaniu karnym nic do powiedzenia. Prowadzi to do niekorzystnej sytuacji, w której sprawa może zostać np. dość szybko umorzona, jeżeli pokrzywdzony nie miał bliskich osób w rozumieniu przepisów k.p.k. Jak podkreśla NRA, rozszerzenie kręgu podmiotów mogących wstąpić w prawa pokrzywdzonego jest rozwiązaniem, które uwzględnia także zmiany zachodzące w społeczeństwie i w rzeczywistości.

Druga propozycja zmian w przepisach dotyczy z kolei prawa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na korzyść skazanego w sytuacji, gdy ten zmarł. Obecnie inicjatywę w tym zakresie ma wyłącznie osoba najbliższa, co - jak wskazuje NRA - jest pewną niekonsekwencją ustawodawcy w odniesieniu do innych przepisów. Po zaproponowanych zmianach wniosek mogłaby złożyć także osoba utrzymywana przez skazanego oraz jego ewentualny spadkobierca. Krąg podmiotów kształtowałby się więc tak samo, jak w przypadku wstąpienia w prawa zmarłego pokrzywdzonego.