RPO o ryzyku wybiórczego karania spółek
Prokurator będzie mógł wszcząć śledztwo przeciwko spółce i doprowadzić do jej faktycznego bankructwa jeszcze przed zakończeniem postępowania. Wystarczy, że zastosuje drakońskie środki zapobiegawcze, takie jak w szczególności zakaz prowadzenia określonej działalności. To jedna z krytycznych uwag rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara do projektu nowelizacji ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych. Jego zdaniem przepisy, które zaproponowało Ministerstwo Sprawiedliwości, pozwalają prokuratorowi na zbyt dużą dowolność w inicjowaniu i prowadzeniu spraw. Wszczęcie postępowania przeciwko spółce lub innemu podmiotowi zbiorowemu ma bowiem zależeć od tego, czy dopatrzy się w tym interesu społecznego. Jeśli nie, to nie ma obowiązku inicjować śledztwa. Jak przekonuje w swojej opinii do projektu RPO, uzależnienie prowadzenia postępowania od woli prokuratora rodzi zagrożenie, że odpowiedzialność podmiotów zbiorowych będzie egzekwowana instrumentalnie i wybiórczo.
Kolejna kwestia budząca sceptycyzm rzecznika dotyczy samej radykalnej zmiany modelu tej odpowiedzialności. Resort proponuje bowiem zerwanie z dotychczasowym wymogiem uprzedniego skazania (prawomocnego) sprawcy przestępstwa. Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 703) dopiero po spełnieniu tego warunku możliwe jest wyciągnięcie konsekwencji wobec całej firmy, w której doszło do nieprawidłowości. Koncepcja ministerstwa zakłada z kolei odejście od winy osoby w kierunku winy anonimowej – aby wszcząć śledztwo przeciwko spółce, wystarczy ustalenie, że doszło w niej do nielegalnych działań, ale już bez konieczności wskazywania konkretnego sprawcy (bo np. zmarł bądź go nie wykryto i z tego powodu umorzono postępowanie).
Skorzystaj z PROMOCJI NA PIERWSZY MIESIĄC.
Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich treści:
wyjaśnień ekspertów, raportów i pogłębionych analiz oraz narzędzi dla specjalistów.
Możesz anulować w dowolnym momencie.
Skorzystaj z PROMOCJI NA PIERWSZY MIESIĄC.
Zyskaj nielimitowany dostęp do wszystkich treści:
wyjaśnień ekspertów, raportów i pogłębionych analiz oraz narzędzi dla specjalistów.
Możesz anulować w dowolnym momencie.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.