Organizacje zawodowe mogą zlecać przeprowadzenie prywatnego śledztwa

Prywatni detektywi nie muszą informować inwigilowanych przez siebie osób ani o samym fakcie zbierania informacji, ani o celu przetwarzania ich danych osobowych, jeżeli agenci czynią to na zlecenie organizacji zawodowych strzegących dostępu do regulowanych profesji.

Belgijska organizacja zawodowa agentów nieruchomości (IPI) czuwa nad przestrzeganiem warunków dostępu do ich zawodu, a nie tylko nad właściwym jego wykonywaniem.

Ma przy tym prawo występowania do sądów. Wolno jej korzystać z usług prywatnych detektywów. Dlatego - opierając się na dowodach zebranych wskutek śledzenia Geoffreya Engleberta, Immo 9 SPRL i Grégora Francotta - pozwała ich przed sąd handlowy w Charleroi. IPI zażądała zaprzestania prowadzenia przez nich niektórych czynności na rynku nieruchomości.

Francuski sąd powziął jednak wątpliwość co do wartości dowodów dostarczonych przez detektywów. Uznał, że to oni mogli naruszyć belgijską ustawę o ochronie życia prywatnego w związku z przetwarzaniem danych osobowych.

Tamtejsze prawo krajowe nie obejmuje bowiem prywatnych agentów wyjątkiem od zasady polegającej na konieczności informowania zainteresowanych o tym, kto, dla kogo i po co zbiera dane, a także o możliwości wglądu do zebranych informacji oraz o prawie ich sprostowania.

Tymczasem dyrektywa

95/46/WE w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych pozwala państwom członkowskim wydać własne regulacje pozwalające ograniczyć ochronę praw osób fizycznych, o których zbierane są informacje, jeżeli w grę wchodzą względy bezpieczeństwa publicznego lub konieczność zabezpieczenia śledztwa w sprawach karnych, czy nawet o naruszenie etyki w zawodach regulowanych.

Dlatego sąd z Charleroi zapytał belgijski trybunał konstytucyjny, czy nie włączając prywatnych detektywów do kategorii zawodów realizujących interes publiczny belgijski ustawodawca nie dopuścił się sprzecznej z ustawą zasadniczą różnicy traktowania.

Trybunał odpowiedział, że, mimo iż dyrektywa pozwala zwolnić z obowiązku przestrzegania rygorystycznych zasad informowania o przetwarzaniu danych m.in. dziennikarzy i in. twórców, a także podmioty odpowiedzialne za ochronę porządku publicznego, to jednak te same prawa nie należą się prywatnym detektywom.

Ich działalność z zasady służy bowiem ochronie interesu prywatnego. Powziąwszy jednak wątpliwości co do sposobu implementacji dyrektywy do belgijskiego porządku prawnego, krajowy trybunał zapytał trybunał Unii Europejskiej, czy państwa członkowskie muszą, czy tylko mogą wprowadzić do swego porządku prawnego wyjątki przewidziane we wspólnotowym prawie. Sąd chciał się też dowiedzieć, czy zbieranie i przetwarzanie danych osobowych przez detektywów na zlecenie takiej organizacji jak IPI może mieścić się w granicach legalnego zwolnienia ze stosowania zasady.

TS orzekł, że państwa członkowskie mają wprawdzie obowiązek takiego wprowadzenia zasad dyrektywy do krajowych porządków prawnych, by ochrona prawa do prywatności była zasadą, a odstępstwa nie przekraczały tego, co absolutnie niezbędne.

Przepisy europejskie są na tyle ogólne, że zostawiają państwom wybór co do wyjątków. Prawo krajowe może więc mówić, że organizacja zawodowa może sama lub z pomocą detektywów prowadzić śledztwa, żeby ustalić, czy doszło do naruszenia etyki zawodowej.

Sędziowie TS stwierdzili, że czynności zawodowe komercyjnych agentów inwigilujących na zlecenie organizacji mieszczą się w granicach dopuszczalnego wyłączenia zasady pełnej ochrony praw osoby, o której zbierane są informacje.

w sprawie C-473/12, Institut professionnel des agents immobiliers (IPI) przeciwko Geoffreyowi Englebertowi, Immo 9 SPRL, Grégory’emu Francotte’owi

DGP PRZYPOMINA

Ważne orzeczenie

TS orzekł, że implementacja dyrektywy 95/46/WE powinna być pełna mimo swobody, jaką dysponują państwa członkowskie w dziedzinie ustanawiania wyjątków od reguł ochrony.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl