Ocena skutków dla ochrony danych w polskim procesie legislacyjnym

W możliwym do stworzenia katalogu powszechnie obowiązujących przepisów odnoszących się do działań związanych z prowadzeniem procesu legislacyjnego w Polsce znajdują się: art. 50 ustawy o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.) w odniesieniu do wymogu określenia na rządowym etapie prac legislacyjnych wysokości skutków finansowych projektowanych przepisów dla sektora finansów publicznych czy przepisy rozdziału 6 ustawy – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.) w zakresie obowiązku dokonania oceny wpływu projektowanych przepisów na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców, co dotyczy nie tylko projektów rządowych, lecz także innych, z wyłączeniem wszakże projektów obywatelskich. Do takiego katalogu należy włączyć również art. 35 ust. 10 RODO w odniesieniu do oceny skutków dla ochrony danych, przy czym RODO nie wprowadziło obowiązku dokonania takiej oceny w ramach procesu legislacyjnego, a jedynie wskazało konsekwencje dokonania oceny „związanej z przyjęciem aktu normatywnego” w sferze obowiązków (a zatem również odpowiedzialności) administratorów danych. Przepis art. 35 RODO określa elementy składające się na ocenę „skutków planowanych operacji przetwarzania dla ochrony danych osobowych”.

Co mówią polskie ustawy…

Jeśli przetwarzanie danych jest istotnym obszarem danego projektu aktu prawnego, konieczność dokonania oceny wpływu na ten obszar wynika dziś z par. 28 Regulaminu pracy Rady Ministrów (RpRM). Siłą rzeczy dotyczy to projektów rządowych. RpRM określa zakres OSR, a także wprowadza zasadę przedstawiania wyniku oceny na formularzu. W ramach KPO uznano, że OSR powinien być przygotowywany również podczas prac parlamentarnych, jednak wynikający z art. 34 ust. 2 Regulaminu Sejmu RP obowiązek dołączania do projektu ustawy uzasadnienia przedstawiającego „przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe i prawne” nie jest sformalizowany (w tym sensie, że parlamentarny proces legislacyjny nie przewiduje stosownego formularza przedstawiającego wyniki dokonanych ocen).