RPO: rejestr dawców szpiku gromadzi zbyt dużo danych

Większość światowych rejestrów dawców szpiku w procedurze poszukiwania i dobierania dawcy posługuje się przypisanym mu specjalnym kodem, datą jego urodzenia oraz informacją o płci. W Polsce zaś, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepieniu komórek, tkanek i narządów (Dz.U. nr 169, poz. 1411 z późn. zm. - dalej u.p.p.), w rejestrze dawców szpiku i komórek krwiotwórczych krwi obwodowej (będącego elementem przywołanego wyżej rejestru szpiku i krwi pępowinowej) zamieszcza się prócz numeru PESEL dawcy jego:

● imię i nazwisko,

● datę i miejsce urodzenia,

● adres miejsca zamieszkania,

● informacje o antygenach zgodności tkankowej,

● wskazanie podmiotu, który dokonał badania antygenów zgodności tkankowej,

● inne informacje medyczne o istotnym znaczeniu.

Te same dane gromadzi również ośrodek dawców szpiku.

To za dużo - twierdzi prof. Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich w najnowszym wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, w którym wnosi o stwierdzenie niezgodności wskazanych przepisów z ustawą zasadniczą. Rzecznik przypomina, że zgodnie z art. 51 ust. 2 konstytucji "władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym". Ilość danych gromadzonych w rejestrze dawców stanowi zaś zbyt dużą ingerencję w autonomię informacyjną jednostki. Po drugie nie znajduje uzasadnienia praktycznego - dane osobowe dawcy nie mają bowiem żadnego znaczenia dla uruchomienia procedury doboru szpiku kostnego dla pacjenta. Tym samym zapisy nie są zgodne również z zasadą proporcjonalności.

Zdaniem rzecznika niezgodny z konstytucją jest także przepis u.p.p. zobowiązujący do udostępnienia danych z rejestru ministrowi zdrowia i Krajowej Radzie Transplantacyjnej.

441 202 potencjalnych dawców jest zarejestrowanych w Centralnym Rejestrze Niespokrewnionych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl