Czy wierzyciel może przejąć przedsiębiorstwo swojego dłużnika

radca prawny w kancelarii Linklaters

@RY1@i02/2010/100/i02.2010.100.087.002b.001.jpg@RY2@

Marcin Schulz, radca prawny w kancelarii Linklaters

Tak. Polega to na nabyciu przedsiębiorstwa upadłego z masy upadłości. Może mieć miejsce w przypadku ogłoszenia upadłości zmierzającej do likwidacji majątku upadłego (tzw. upadłość likwidacyjna - art. 15 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze - p.u.n.). Może również być realizowana w przypadku ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (tzw. upadłość układowa - art. 14 p.u.n.). W tym pierwszym przypadku nabycie przedsiębiorstwa następuje zasadniczo w wyniku przeprowadzenia przetargu lub aukcji (art. 320 p.u.n.), a tylko wyjątkowo z wolnej ręki (art. 323 p.u.n.). W przypadku drugim możliwe jest przejęcie (czy też zakup) przedsiębiorstwa (przez wierzyciela lub osobę trzecią) w ramach tzw. układu likwidacyjnego (art. 271 p.u.n.).

Kupujący nabywa przedsiębiorstwo w stanie wolnym od długów i obciążeń. Oznacza to po pierwsze, że kupujący przedsiębiorstwo od syndyka nie odpowiada za zobowiązania upadłego (w tym również za zobowiązania podatkowe - co potwierdziła ostatnia nowelizacja p.u.n.). Po drugie oznacza to, że prawa obciążające dotąd składniki przedsiębiorstwa (z nielicznymi wyjątkami dotyczącymi obciążeń nieruchomości) - w tym najistotniejsze: hipoteki i zastawy - wygasają z chwilą zawarcia umowy sprzedaży.

Tak. W przypadku nabywania ruchomości skutek ten wynika z art. 879 k.p.c. w związku z art. 313 ust. 1 p.u.n., zaś w przypadku nabywania nieruchomości bezpośrednio z art. 313 ust. 2 p.u.n. Z kolei nabycie przedsiębiorstwa w ramach układu likwidacyjnego nie ma niestety skutku sprzedaży egzekucyjnej. Pogląd ten przyjmowany był od chwili wejścia w życie p.u.n., jednak jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie usunęła ostatnia nowelizacja art. 271 ust. 2 p.u.n. Tym samym nabywca przedsiębiorstwa przejmujący je w ramach układu likwidacyjnego ryzykuje poniesienie odpowiedzialności rzeczowej z tytułu ustanowionych na składnikach przedsiębiorstwa obciążeń (w szczególności praw zastawniczych).

rozmawiał Krzysztof Tomaszewski

Ustawa z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. nr 60, poz. 535 ze zm.).