Zmiana umowy spółki z o.o. ma wpływ na bieg kadencji urzędujących członków zarządu

aplikant adwokacki w Zespole Sporów Korporacyjnych kancelarii Salans

@RY1@i02/2010/081/i02.2010.081.087.002b.001.jpg@RY2@

Aleksandra Kamińska, aplikant adwokacki w Zespole Sporów Korporacyjnych kancelarii Salans

Zasadą przyjętą przez kodeks spółek handlowych (k.s.h.) jest roczna kadencja członków zarządu. W praktyce oznacza to, iż mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy, w trakcie którego członek zarządu sprawował funkcję. Przepis art. 202 par. 2 k.s.h. zawiera jednak postanowienie zezwalające na odmienne określenie w umowie spółki długości trwania kadencji członków zarządu i przyznaje wspólnikom kompetencje do powołania zarządu na czas określony lub nieokreślony.

W praktyce jednak dość często nie rozróżnia się pojęć "kadencji" i okresu wykonywania "mandatu" członka zarządu spółki z o.o. Wyjaśnijmy więc, że przypadku powołania zarządu na okres oznaczony, jego kadencja będzie odpowiadała okresowi przewidzianemu w umowie spółki. Zazwyczaj jest jednak tak, iż członek zarządu będzie piastował swoją funkcję (pełnił mandat) przez okres dłuższy niż wynosiła jego kadencja. Według przepisów k.s.h. możliwe są sytuacje, w których pomimo upływu okresu kadencji, nie nastąpi wygaśnięcie mandatów członków zarządu. Artykuł 202 par. 2 k.s.h. stanowi, że mandat członka zarządu wygaśnie dopiero z dniem odbycia zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia jego funkcji, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej. Zgodnie z wypracowaną przez orzecznictwo definicją (wyrok Sądu Najwyższego z 19 czerwca 1997 roku, III CZP 28/97, OSNC 1997/10/141), kadencja jest okresem, na jaki został powołany członek zarządu do pełnienia swojej funkcji. Mandat natomiast jest umocowaniem członka zarządu do pełnienia funkcji w zarządzie. Tak więc mimo upływu kadencji członek zarządu będzie sprawował mandat do czasu odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji. Rozróżnienie pojęć okresu kadencji członka zarządu oraz okresu sprawowania mandatu ma istotne znaczenie dla ustalenia konsekwencji, jakie pociągać za sobą będzie dla urzędującego organu zmiana umowy spółki i wprowadzenie dłuższej (lub krótszej) kadencji zarządu.

Kwestia wpływu dokonania zmiany umowy spółki i wydłużenia okresu kadencji zarządu na sposób określenia kadencji urzędującego zarządu było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. SN stanął na stanowisku, iż wejście w życie zmiany umowy spółki polegającej na przedłużeniu kadencji zarządu pozostanie bez wpływu na sytuację członków zarządu sprawujących swój mandat już po upływie kadencji (wyroku z 3 marca 2006 r., II CSK 147/05, niepublikowany). Nie dojdzie w takiej sytuacji do automatycznego wydłużenia kadencji np. do pięciu lat, bowiem kadencja urzędujących członków zarządu zakończyła się przed wprowadzeniem zmian do umowy spółki. Sam fakt sprawowania przez członków zarządu mandatu w chwili wejścia w życie zmiany umowy spółki, nie może spowodować "przywrócenia" kadencji i jej wydłużenia do okresu pięciu lat.

W świetle omawianego orzeczenia Sądu Najwyższego, zmiana umowy spółki (która następuje zasadniczo z chwilą jej zarejestrowania w rejestrze przedsiębiorców KRS) i wydłużenie kadencji zarządu, które nastąpiło w trakcie trwania kadencji członka zarządu, spowoduje automatycznie przedłużenie jego kadencji. Początkiem biegu kadencji członka zarządu pozostanie moment jego powołania uchwałą wspólników. Jednak moment zakończenia kadencji ulegnie odpowiednio przesunięciu w czasie. Zaznaczyć należy, iż dopuszczalne będzie wprowadzenie do umowy spółki przepisów przejściowych, odmiennie regulujących tę kwestię lub podjecie przez zgromadzenie wspólników negatywnej uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na automatyczne przedłużenie kadencji działającego zarządu. Generalnie należy jednak przyjąć, iż zmiana umowy spółki z chwilą jej wejścia w życie obejmie swoim działaniem również urzędujących członków zarządu.

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).