Czy sprawa jest gospodarcza

Sądy gospodarcze to wydziały w sądach rejonowych i okręgowych, które rozpatrują sprawy gospodarcze. Te ostatnie zaś to sprawy ze stosunków cywilnych, w których stronami są przedsiębiorcy. Poza tym sprawa, żeby można było uznać ją za gospodarczą, powinna dotyczyć prowadzonej przez strony działalności gospodarczej. Może również dotyczyć stosunku spółki. Dla ustalenia więc właściwego sądu miarodajna jest chwila wniesienia pozwu. Jeżeli w tym czasie pozwany nie będzie już przedsiębiorcą, należy uznać, że spór nie będzie gospodarczy w rozumieniu przepisów k.p.c. Wskazówką są orzeczenia Sądu Najwyższego. Uchwała z 16 grudnia 2008 r., III CZP 102/08 mówi, że sprawa ze stosunku cywilnego między stronami w zakresie prowadzonej przez nie działalności gospodarczej nie jest gospodarcza w rozumieniu art. 479¹ k.p.c. i art. 2 ust. 1 ustawy z 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz.U. nr 33, poz. 175 ze zm.), o ile którakolwiek ze stron przestała być przedsiębiorcą przed wniesieniem pozwu. Podobnie w wyroku z 25 marca 2009 r., V CSK 380/08 SN rozstrzygnął, że sprawa ze stosunku cywilnego między stronami w zakresie prowadzonej przez nie działalności gospodarczej nie jest gospodarcza w rozumieniu art. 479¹ k.p.c. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, jeżeli którakolwiek ze stron przestała być przedsiębiorcą przed wniesieniem pozwu. Niemniej, zgodnie z orzeczeniami z 21 sierpnia 1990 r., II CZ 160/90 i z 2 października 1986 r., III PZP 57/86, gdy sprawa niespełniająca przesłanek gospodarczej zostanie rozpoznana w postępowaniu odrębnym dla spraw gospodarczych, to nie powoduje to nieważności. Warunkiem jest jednak, by nie zostały naruszone przepisy w ten sposób, że skutkowałoby to nieważnością. W praktyce więc, jeżeli nawet wszcząłby pan sprawę przed sądem gospodarczym, a okazałoby się, że pozwany został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej czy rejestru przedsiębiorców, to sąd ów powinien przekazać sprawę do postępowania zwykłego. I tylko gdyby sąd, przy którym jest nietrafnie wybrany przez pana wydział gospodarczy, nie był właściwy miejscowo według ogólnych zasad, przekazanie nie nastąpiłoby.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

redaktor Dziennika Gazety Prawnej