Bankrutujący przedsiębiorca bez świadczeń zdrowotnych

Zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej samo w sobie jest dużą dolegliwością dla dłużnika. Masą, z jakiej mogą być ściągane należności, staje się cały jego majątek i podlega on zmniejszeniu w takim stopniu, w jakim jest to niezbędne dla zaspokojenia wierzycieli ujawnionych w liście.

Z chwilą ogłoszenia upadłości z opcją likwidacyjną dłużnik traci prawo zarządu nad swoim mieniem. Zgodnie z treścią przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych składki należy opłacać za czas faktycznego wykonywania działalności. Tak więc syndyk nie ma podstaw do opłacania należności do ZUS za taką osobę po ogłoszeniu jego upadłości. Prawo upadłościowe i naprawcze nie wymienia również tego rodzaju wydatków w treści swoich postanowień (art. 230 i 342).

Podobna sytuacja zachodzi z chwilą ogłoszenia upadłości z opcją układową i odebrania zarządu własnego upadłemu. Powołany przez sąd zarządca nie ma obowiązku i możliwości uiszczania należności ubezpieczeniowych za dłużnika.

Ograniczone możliwości

W świetle obowiązujących przepisów upadły de facto zaprzestaje prowadzenia działalności i w związku z tym nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Brak odprowadzania składek oznacza dla niego dotkliwe konsekwencje - m.in. brak dostępu do bezpłatnej opieki zdrowotnej.

Rozwiązaniem dla takiej osoby byłoby zatrudnienie się w innym podmiocie gospodarczym i odprowadzanie należności od otrzymywanego wynagrodzenia. Sytuacja na rynku pracy jest jednak bardzo trudna i większość upadłych przez dłuższy czas albo nawet przez cały okres trwania postępowania nie znajduje zatrudnienia. W związku z tym nie może liczyć na nieodpłatne świadczenia zdrowotne w przypadku choroby czy też nieszczęśliwego wypadku.

Mimo że przedsiębiorca z dniem ogłoszenia upadłości staje się faktycznie osobą bezrobotną, to nie ma on możliwości uzyskania formalnie takiego statusu, co umożliwiłoby mu korzystanie z opieki finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Dzieje się tak, bo w trakcie postępowania upadłościowego wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pozostaje aktualny i firma przedsiębiorcy widnieje w nim jedynie z dodatkiem "w upadłości likwidacyjnej" lub też "w upadłości układowej", zgodnie z treścią art. 60 prawa upadłościowego i naprawczego.

Natomiast ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie dopuszcza możliwości uzyskania statusu bezrobotnego przez osoby posiadające wpis do rejestru działalności gospodarczej. W konsekwencji zamyka to upadłemu przedsiębiorcy i tę drogę do ewentualnego uzyskania dostępu do bezpłatnej opieki zdrowotnej.

Niezbędna zmiana

Od dłuższego czasu trwają dyskusje nad takimi rozwiązaniami, które pozwolą na zachęcenie przedsiębiorców do składania wniosków o upadłość w odpowiednim czasie, tak aby odbywało się to z jak najmniejszą szkodą dla obrotu gospodarczego i samego dłużnika. Uniemożliwianie dostępu do bezpłatnej opieki zdrowotnej stanowić może jeden z elementów zniechęcających przedsiębiorców do wnioskowania o wszczęcie postępowania upadłościowego.

Prognozy wskazują, że w najbliższym czasie liczba tych ogłoszonych przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą będzie wzrastać. W związku z tym należałoby zastanowić się nad sposobem rozwiązania tego problemu.

Najprostszym wyjściem z sytuacji byłoby wprowadzenie do ustawy o promocji zatrudnienia zapisu dopuszczającego zdobycie statusu bezrobotnego przez zainteresowanych, wobec których ogłoszono upadłość z opcją likwidacyjną lub też układową z jednoczesnym odebraniem zarządu.

Ogłoszenie postępowania upadłościowego nie powinno być przyczynkiem do stwarzania dodatkowych problemów dłużnikowi i ograniczania możliwości dostępu do świadczeń, jakie są prawem ogółu obywateli naszego kraju.

Ważne

Przedsiębiorca z dniem ogłoszenia upadłości staje się faktycznie osobą bezrobotną. Nie ma on jednak możliwości uzyskania formalnie takiego statusu. Tym samym uniemożliwia mu to korzystanie z opieki finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia

Lesław Kolczyński

syndyk

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 230 i 342 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 z późn. zm.). Art. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).