Prezes z własnej kieszeni zapłaci za długi spółki

Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnej osobiście odpowiada za niezapłacone przez nią długi składkowe, jeśli za późno złoży wniosek o ogłoszenie jej upadłości.

Tak orzekł Sąd Najwyższy w sprawie prezesa firmy, która do grudnia 1999 r. regulowała z opóźnieniami, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Trwale przestała płacić w kwietniu 2000 r. Rok później prezes złożył w sądzie rejonowym wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Sąd go oddalił wobec braku środków na zaspokojenie kosztów upadłości. ZUS trzy lata później wydał decyzję obciążającą ubezpieczonego za zaległości spółki.

Prezes odwołał się od niej do sądu okręgowego, który stwierdził, że powinien zapłacić dług składkowy, bo za późno złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. Identycznie orzekł sąd apelacyjny. Sprawa trafiła w końcu do Sądu Najwyższego (SN), do którego skargę kasacyjną skierował pełnomocnik ubezpieczonego. Sprawę jednak przegrał. Sędziowie uznali, że prezes odpowiada za długi, bo tak wynika z art. 116 par. 1 ordynacji podatkowej.

Zgodnie z jego brzmieniem za zaległości podatkowe spółki z o.o, spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości. Albo udowodni, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Zgodnie z art. 5 par. 1 i 2 rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej z 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 1991 r. nr 118, poz. 512 ze zm.) przedsiębiorca jest zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa. W badanej sprawie spółka przestała płacić składki w kwietniu 2000 r., a prezes złożył do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości 23 kwietnia 2001 r. Zrobił to za późno.

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II UK 109/11