Jakie ograniczenia wiążą się z prowadzeniem cmentarzy przez jednostki samorządu

Monopol gminy na utrzymanie i zarządzanie cmentarzami komunalnymi jest zagwarantowany przez prawo, m.in. w ustawach o cmentarzach oraz samorządzie gminnym. Usługi związane z chowaniem zmarłych muszą być świadczone w sposób nieprzerwany i powszechnie dostępny, dlatego właśnie nadzór nad cmentarzami powierzono gminom. O ile rynek usług cmentarnych nie jest, bo nie może być konkurencyjny, o tyle rynek usług pogrzebowych powinien już taki być. Ważne jest przy tym, aby gmina, mając wyłączność na wykonywanie powierzonych zadań, nie wykorzystywała swojej pozycji. Administrując cmentarzem komunalnym, gmina ma możliwość określania warunków funkcjonowania i prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców wykonujących usługi pogrzebowe, w tym również podległe sobie spółki komunalne. Innymi słowy, może konkurencję na tym rynku sztucznie reglamentować. Zgodnie z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest zarówno ograniczanie dostępu do rynku, jak i stwarzanie przedsiębiorcom mniej korzystnych warunków funkcjonowania na nim niż w warunkach niezakłóconej konkurencji. Mimo że gmina jest jednostką samorządu terytorialnego, to jednak w świetle prawa ochrony konkurencji traktowana jest jako przedsiębiorca.