Jak zlikwidować upadłą spółkę

Spółki cywilne nie mają statusu przedsiębiorców. Przedsiębiorcami są wspólnicy, którym przysługuje zdolność sądowa w postępowaniu procesowym, nieprocesowym, w ramach postępowania odrębnego w sprawach gospodarczych oraz zdolność upadłościowa i układowa. Sama spółka cywilna takich zdolności nie ma.

W razie niewypłacalności spółki cywilnej może zostać ogłoszona upadłość jej wspólników. Wystarczy, że zostanie ogłoszona upadłość tylko jednego wspólnika i spółka cywilna ulega rozwiązaniu.

Przedsiębiorca będący osobą fizyczną staje się niewypłacalny wówczas, gdy nie wykonuje swoich wymaganych zobowiązań pieniężnych, czyli w terminie określonym w umowie albo ustawie nie płaci drugiego z kolei zobowiązania. Nie ma znaczenia, jak duże są to zobowiązania, a także ile wynosi opóźnienie w zapłacie. Nie można mówić o niewypłacalności wspólnika wówczas, gdy nie uregulował tylko jednego zobowiązania nawet o dużej wartości.

Zobowiązania stają się wymagalne wówczas, gdy następuje termin spełnienia ich, bądź wówczas, gdy wierzyciel wezwie dłużnika do wykonania zobowiązania bezterminowego.

Ogłoszenie upadłości jednego wspólnika spółki cywilnej powoduje, że spółka ulega rozwiązaniu, natomiast majątek wspólny staje się współwłasnością wspólników w częściach ułamkowych. Najczęściej upadłość jednego wspólnika wywołuje taki skutek, że w krótkim czasie zostaje ogłoszona upadłość pozostałych wspólników.

Oprócz majątku spółki, każdy ze wspólników ma swój majątek, a także własnych wierzycieli. W sprawie każdego zadłużonego wspólnika sąd upadłościowy wydaje odrębne postanowienie.

W razie ogłoszenia upadłości wszystkich wspólników spółki cywilnej sąd może połączyć do łącznego rozpoznania sprawy upadłościowe prowadzone wobec nich. Do wszystkich połączonych spraw wyznacza w postanowieniu o połączeniu wówczas jednego sędziego komisarza, syndyka, nadzorcę sądowego albo zarządcę.

Dla każdego upadłego wspólnika sporządzana jest osobna lista wierzytelności oraz plany podziału funduszów masy upadłości. W tych planach z urzędu uwzględnia się zaspokojenie wierzytelności, za które upadli wspólnicy odpowiadają solidarnie. Z masy upadłości każdego z upadłych pokrywane jest wynagrodzenie syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy, a także koszty likwidacji.

Połączenie upadłości wszystkich wspólników spółki cywilnej do łącznego rozpoznania pozwala uniknąć trudności proceduralnych. Może ono nastąpić nawet wówczas, gdyby sprawę poszczególnych wspólników prowadziły różne sądy. Wówczas właściwy po połączeniu będzie ten sąd, w którym została ogłoszona upadłość pierwszego ze wspólników. Zostaną do niego przekazane pozostałe postępowania. Połączenie nie będzie jednak możliwe, gdy zostały ogłoszone różne rodzaje upadłości, np. likwidacyjna oraz upadłość z opcją zawarcia układu.

Dla każdego wspólnika sporządzane są osobne listy wierzycieli oraz osobny plan podziału majątku uzyskanego z likwidacji majątku poszczególnych wspólników. Uwzględnia się w nich ich solidarną odpowiedzialność za zobowiązania zaciągnięte w związku z działalnością, którą prowadziła spółka.