Gmina nie może ograniczać konkurencyjności

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zakwestionował niektóre z praktyk stosowanych przez zakład usług miejskich (decyzja z 10 września 2009 r., nr RWR 24/2009). Jedna z nich zobowiązywała działających na rynku usług pogrzebowych przedsiębiorców do podawania z 24-godzinnym wyprzedzeniem nazwisk pracowników, którzy będą wykonywać konkretne usługi. Zdaniem UOKiK, takie postanowienie utrudniało pracę, ponieważ w konsekwencji w skrajnych przypadkach brak możliwości wykonania pochówku przez pracownika nie zgłoszonego spółce mógł skutkować koniecznością odwołania ceremonii.

Przedsiębiorca obciążał ponad to inne firmy pogrzebowe opłatami cmentarnymi w postaci: opłaty za nadzór nad wykonywaniem usług pogrzebowych w kwocie 400 zł oraz za każdorazowy wjazd na cmentarz w kwocie 85 zł i równocześnie nie obciążał takimi kosztami własnej działalności. Zakazywał też innym firmom używania własnych karawanów do obsługi pogrzebów - musieli oni odpłatnie wynajmować pojazdy od zakładu usług miejskich. W konsekwencji miejskie przedsiębiorstwo miało zdecydowanie najwyższy udział w rynku usług pogrzebowych na cmentarzach komunalnych w mieście (66,84 proc. w 2007 r. i 64,42 proc. w 2008 r.). Pozostały udział w rynku, na którym działają cztery konkurencyjne firmy pogrzebowe to 33,16 proc. w 2007 r. i 35,58 proc. w 2008 r. Zgodnie z prawem, poprzez pozycję dominującą przedsiębiorcy należy rozumieć sytuację, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominująca, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40 proc.

Jednym z priorytetów realizowanej przez UOKiK (Polityka Konkurencji na lata 2008-2010) jest zwiększenie konkurencyjności na rynkach lokalnych. Zgodnie z prawem antymonopolowym, gmina jest przedsiębiorcą m.in. w zakresie, w jakim organizuje lub świadczy usługi o charakterze użyteczności publicznej. Prezes UOKiK za ograniczanie konkurencji może nałożyć na podmioty karę pieniężną w wysokości nawet 10 proc. przychodu. W tej chwili urząd prowadzi 10 postępowań odnośnie gmin, spółek komunalnych i parafii ograniczających konkurencję na cmentarzach. W 2009 roku wydał 4 decyzje dotycząca takich praktyk.

Adam Makosz

Podstawa prawna

Ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. 2007 r. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.).