Czy jedyny wspólnik spółki może dokonywać czynności prawnych z samym sobą

radca prawny, wspólnik zarządzający, Kancelaria Prawnicza Rachelski i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/139/i02.2010.139.183.008a.001.jpg@RY2@

Fot. Arch.

Stanisław Rachelski, radca prawny, wspólnik zarządzający, Kancelaria Prawnicza Rachelski i Wspólnicy

Według art. 151 par. 1 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) spółka z o.o. może zostać utworzona przez jedną lub więcej osób. Jedynym wyjątkiem od tej zasady jest zakaz zawiązania spółki z o.o. wyłącznie przez inną jednoosobową spółkę z o.o. (art. 151 par. 2 ksh). Zdarza się, że w takiej spółce jej jedyny wspólnik - występujący jako organ osoby prawnej - dokonuje czynności prawnej z samym sobą jako osobą fizyczną lub innym organem tejże spółki.

Zgodnie z generalną zasadą ujętą w art. 201 k.s.h. prowadzenie spraw spółki z o.o. i jej reprezentowanie należy do kompetencji zarządu. Zarząd może się składać z jednego członka lub większej ich liczby, którzy mogą być wyłonieni z grona wspólników spółki. Członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W jednoosobowej spółce z o.o. może dojść do sytuacji, gdy jej jedyny wspólnik powołuje sam siebie na członka zarządu. Z oczywistych względów w jednoosobowej spółce z o.o. nie stosuje się przepisu art. 247 par. 2 k.s.h., zgodnie z którym wybór ten powinien być przeprowadzany w tajnym głosowaniu.

Co do zasady w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników (art. 210 par. 1 k.s.h.). Przy czynnościach prawnych dokonywanych między jedynym wspólnikiem, będącym jednocześnie jedynym członkiem zarządu, wymagana jest forma aktu notarialnego (art. 210 par. 2 k.s.h.), a o każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego.

Ze względu na wyjątkowy charakter jednoosobowej spółki z o.o. wszystkie oświadczenia woli jej jedynego wspólnika muszą być składane w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Dodatkowo w sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki oświadczenie woli wspólnika wymaga formy pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym (art. 173 par. 1 k.s.h.).

not. kt