Jak będą udostępniane informacje o wiarygodności płatniczej

Od 14 czerwca 2010 r. zacznie obowiązywać nowa ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Określono w niej m.in. zasady:

● udostępniania informacji gospodarczych dotyczących wiarygodności płatniczej;

● wymiany danych z instytucjami mającymi siedzibę w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Szwajcarii lub państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;

● tworzenia i działania biura informacji gospodarczej, a także nadzoru nad nim;

● ujawniania, przechowywania, aktualizacji i usuwania informacji gospodarczych.

W ustawie szczegółowo wyliczono, jakie dane będą traktowane jak informacje gospodarcze.

I tak z nowych przepisów wynika m.in., że przez informacje gospodarcze rozumie się ponadto dane dotyczące osoby fizycznej w zakresie:

● imion i nazwiska,

● adresu miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń,

● numeru PESEL lub innego numeru potwierdzającego tożsamość,

● serii i numeru dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość.

Ponadto przez informacje gospodarcze rozumie się dane dotyczące osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie:

● imion i nazwiska,

● numeru PESEL lub innego numeru potwierdzającego tożsamość,

● serii i numeru dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość,

● firmy,

● oznaczenia miejsca zamieszkania i adresu do doręczeń lub adresu, pod którym jest wykonywana działalność gospodarcza,

● numeru identyfikacji podatkowej (NIP), jeżeli został nadany, lub innego numeru identyfikacyjnego w przypadku osoby zagranicznej, o której mowa w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

● numeru REGON, jeżeli został nadany,

● numeru właściwej ewidencji wraz z oznaczeniem organu ewidencyjnego lub numeru właściwego rejestru wraz z oznaczeniem sądu rejestrowego w przypadku osoby zagranicznej, o której mowa w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

● imion i nazwisk pełnomocników, o ile zostali ustanowieni,

● głównego przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej.

Jak już wspomniano, w nowej ustawie określono m.in. zasady działania biura informacji gospodarczej.

Z ustawy wynika, że udostępnianie informacji gospodarczych osobom trzecim nieoznaczonym w chwili przeznaczania tych informacji do udostępniania następuje wyłącznie za pośrednictwem biura informacji gospodarczej, chyba że udostępnianie następuje w celu sprzedaży wierzytelności przez ogłoszenie publiczne lub przepisy prawa przewidują inny tryb udostępniania danych.

Biuro informacji gospodarczej może być prowadzone wyłącznie w formie spółki akcyjnej o kapitale zakładowym nie mniejszym niż 4 mln zł. Akcje biura są akcjami imiennymi. Nie jest dopuszczalna zamiana akcji imiennych na akcje na okaziciela. Akcje biura, których łączna wartość nominalna nie przekracza wspomnianej już kwoty, mogą być obejmowane wyłącznie za wkłady pieniężne i są opłacone w całości przed zarejestrowaniem biura.

W skład organów biura informacji gospodarczej nie mogą wchodzić osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Przedmiotem działalności gospodarczej biura jest pośrednictwo w udostępnianiu informacji gospodarczych, polegające na przyjmowaniu informacji gospodarczych od wierzycieli, przechowywaniu i ujawnianiu tych informacji.

Przedmiotem działalności gospodarczej biura może być również:

● przetwarzanie określonych archiwalnych informacji gospodarczych dla celów statystycznych, dotyczących dłużników niebędących konsumentami;

● zarządzanie majątkiem biura;

● prowadzenie działalności szkoleniowej lub edukacyjnej w zakresie objętym działalnością biura.

Biuro jest zobowiązane do zabezpieczenia roszczeń o naprawienie szkody, która może wyniknąć w związku z działalnością gospodarczą biura. Zabezpieczenie może nastąpić w drodze zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zlecenia udzielenia gwarancji bankowej lub poręczenia bankowego.

Biuro jest zobowiązane używać w swojej firmie wyrazów "biuro informacji gospodarczej". Dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu "BIG".

Biura mogą wymieniać dane dotyczące wiarygodności płatniczej z instytucjami dysponującymi takimi danymi i mającymi siedzibę w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Zarząd biura informacji gospodarczej uchwala regulamin zarządzania danymi określający w szczególności:

● stosowane rozwiązania organizacyjne oraz techniczne związane z przyjmowaniem, przechowywaniem, ujawnianiem, aktualizacją, usuwaniem informacji gospodarczych oraz przetwarzaniem archiwalnych informacji gospodarczych;

● sposoby zabezpieczenia informacji gospodarczych;

● sposób i metody realizacji prawa dostępu do informacji gospodarczych przez podmioty, których dotyczą informacje, oraz uzyskania informacji z rejestru zapytań;

● sposób informowania o opłatach za usługi świadczone przez biuro;

● sposoby składania wniosku o ujawnienie informacji gospodarczych;

● formy ujawniania informacji gospodarczych.

Regulamin podlega zatwierdzeniu w drodze decyzji wydanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, po zasięgnięciu opinii generalnego inspektora ochrony danych osobowych.

Minister właściwy do spraw gospodarki odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia regulaminu, jeżeli zawiera on postanowienia sprzeczne z ustawą lub z przepisami odrębnymi.

Zatwierdzony regulamin ogłasza się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Zgodnie z przepisami nowej ustawy biuro nie może podjąć działalności gospodarczej przed zatwierdzeniem regulaminu.

Wierzyciel może przekazywać do biura informacje gospodarcze w celu ich ujawnienia, jeżeli zawarł z biurem umowę o udostępnianie informacji gospodarczych. Umowę sporządza się na piśmie pod rygorem nieważności.

Biuro ujawnia dane udostępnione przez instytucje utworzone na podstawie odpowiednich przepisów ustawy Prawo bankowe w celu realizacji złożonych w biurze wniosków o ujawnienie tych danych.

Wierzyciel może przekazać do biura informacje gospodarcze o zobowiązaniu dłużnika będącego konsumentem wyłącznie wówczas, gdy są spełnione łącznie następujące warunki:

● zobowiązanie takie powstało w związku z określonym stosunkiem prawnym, w szczególności z tytułu umowy o kredyt konsumencki oraz umów, o których mowa w odpowiednich przepisach ustawy Kodeks postępowania cywilnego;

● łączna kwota wymagalnych zobowiązań dłużnika będącego konsumentem wobec wierzyciela wynosi co najmniej 200 złotych oraz są one wymagalne od co najmniej 60 dni;

● upłynął co najmniej miesiąc od wysłania przez wierzyciela listem poleconym albo doręczenia dłużnikowi będącemu konsumentem do rąk własnych na adres do doręczeń wskazany przez dłużnika będącego konsumentem, a jeżeli nie wskazał takiego adresu - na adres miejsca zamieszkania, wezwania do zapłaty zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do biura, z podaniem firmy i adresu siedziby tego biura.

Natomiast wierzyciel będzie mógł przekazać do biura informacje gospodarcze o zobowiązaniu dłużnika niebędącego konsumentem wyłącznie wówczas, gdy są spełnione łącznie następujące warunki:

● zobowiązanie takie powstało w związku z określonym stosunkiem prawnym, w szczególności z tytułu umowy związanej z wykonywaniem działalności gospodarczej;

● łączna kwota wymagalnych zobowiązań dłużnika niebędącego konsumentem wobec wierzyciela wynosi co najmniej 500 złotych oraz są one wymagalne od co najmniej 60 dni;

● upłynął co najmniej miesiąc od wysłania przez wierzyciela listem poleconym albo doręczenia dłużnikowi niebędącemu konsumentem do rąk własnych na adres do doręczeń wskazany przez dłużnika niebędącego konsumentem, a jeżeli nie wskazał takiego adresu - na adres siedziby dłużnika lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej, wezwania do zapłaty zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do biura, z podaniem firmy i adresu siedziby tego biura.

Poza wspomnianymi już przypadkami wierzyciel będzie mógł przekazać do biura informacje gospodarcze o zobowiązaniu dłużnika, gdy są spełnione łącznie następujące warunki:

● zobowiązanie zostało stwierdzone tytułem wykonawczym;

● upłynęło co najmniej 14 dni od wysłania przez wierzyciela listem poleconym albo doręczenia dłużnikowi do rąk własnych na adres do doręczeń wskazany przez dłużnika, a jeżeli dłużnik nie wskazał takiego adresu - na adres miejsca zamieszkania, siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej, pisma zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do biura, z podaniem firmy i adresu siedziby tego biura;

● wierzyciel przekazał do biura informację określającą dane organu orzekającego, datę wydania i sygnaturę tytułu wykonawczego stwierdzającego to zobowiązanie.

Z nowej ustawy wynika, że podmiot, wobec którego posłużono się podrobionym lub cudzym dokumentem, w szczególności dokumentem potwierdzającym tożsamość lub zaświadczeniem o zatrudnieniu, będzie mógł przekazać do biura te informacje gospodarcze.

Jak wynika z nowej ustawy, biuro informacji gospodarczej ujawnia tylko aktualne informacje.

Biuro dokonuje aktualizacji informacji gospodarczych na wniosek wierzyciela, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wniosku.

Biuro może przechowywać informacje gospodarcze dotyczące dłużników niebędących konsumentami w brzmieniu sprzed dokonania ich aktualizacji. Informacje te stanowią informacje archiwalne i mogą być przetwarzane dla celów statystycznych.

Biuro może przechowywać następujące informacje archiwalne:

● o dłużniku niebędącym konsumentem w zakresie: formy prawnej, głównego przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, siedziby lub miejsca wykonywania działalności - wyłącznie kod pocztowy;

● o zobowiązaniu pieniężnym w zakresie: kwoty i waluty, określenia głównego przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, kwoty zaległości, daty powstania zaległości, daty aktualizacji lub usunięcia danych o zobowiązaniu.

Biuro przechowuje informacje archiwalne przez okres nie dłuższy niż 10 lat od dnia, kiedy informacje te stały się informacjami archiwalnymi.

Biuro ujawnia informacje gospodarcze w formach określonych w regulaminie, w szczególności w drodze teletransmisji. Ujawnianie informacji gospodarczych przez biuro jest odpłatne. Wysokość opłat określa cennik uchwalany przez zarząd biura.

Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go informacji gospodarczych przechowywanych przez biuro, przekazanych zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy. Dostęp w zakresie informacji gospodarczych dotyczących dłużników będących konsumentami jest bezpłatny, jeżeli następuje nie częściej niż raz na sześć miesięcy. W pozostałych przypadkach dostęp podlega opłacie zgodnie z obowiązującym w biurze cennikiem, nie wyższej niż 0,5 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

● dłużniku - rozumie się przez to osobę fizyczną, w tym osobę fizyczną wykonującą działalność gospodarczą, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, zobowiązaną względem wierzyciela w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą lub stosunkiem prawnym;

● dłużniku niebędącym konsumentem - rozumie się przez to osobę fizyczną wykonującą działalność gospodarczą zobowiązaną względem wierzyciela w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą, a także osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej zobowiązaną względem wierzyciela w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą lub stosunkiem prawnym;

● dłużniku będącym konsumentem - rozumie się przez to osobę fizyczną, o której mowa w ustawie Kodeks cywilny, a także osobę zobowiązaną do świadczeń alimentacyjnych, o której mowa w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów;

● wierzycielu - rozumie się przez to osobę fizyczną, której wierzytelność została stwierdzona tytułem wykonawczym, osobę fizyczną wykonującą działalność gospodarczą, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą lub stosunkiem prawnym przysługuje wierzytelność, oraz organ właściwy wierzyciela w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów;

● udostępnianiu informacji gospodarczych - rozumie się przez to przekazywanie przez wierzyciela informacji gospodarczych do biura informacji gospodarczej oraz ujawnianie tych informacji przez to biuro.

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

Ustawa z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz.U. nr 81, poz. 530).