Czy możliwy jest zakup z wolnej ręki

Tak, takie regulacje zawiera ustawa z 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych. Z art. 46 ust. 3 oraz art. 46a ust. 3 wynika, że przedsiębiorstwo państwowe może sprzedać mienie zaliczone do rzeczowego majątku trwałego jedynie w drodze publicznego przetargu (przeprowadzonego w formie ustnej licytacji bądź pisemnego konkursu ofert). To samo dotyczy odpłatnego oddania mienia przedsiębiorstwa państwowego do używania innym podmiotom na podstawie umów prawa cywilnego. Chodzi więc także o dzierżawę, najem itp. Czynności prawne dokonane z naruszeniem tych zasad są nieważne.

Przetarg nie zawsze jest konieczny. Przepisy preferują bowiem nie tyle przestrzeganie procedur, ile skuteczność i opłacalność transakcji. Dlatego par. 28 rozporządzenia w sprawie zasad organizowania przetargu na sprzedaż środków trwałych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz warunków odstąpienia od przetargu przewiduje, kiedy od przetargu wolno odstąpić. Przedsiębiorstwo państwowe nie musi przeprowadzać przetargu np. jeśli środki trwałe mają cenę rynkową i jest oczywiste, że w drodze przetargu nie otrzyma się ceny wyższej. Ponadto jeśli środki trwałe nie zostały sprzedane w drodze przetargu po cenie wywoławczej, to nie trzeba już robić kolejnego przetargu, ale sprzedać po najwyższej oferowanej cenie (nie niższej jednak niż 1/2 ceny oszacowania w przypadku ruchomości i 2/3 w przypadku nieruchomości).

Michał Kosiarski

prawnik, prowadzi firmę konsultingową

Ustawa z 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. z 2002 r. nr 112, poz. 981 z późn. zm.).

Rozporządzenie z 5 października 1993 r. w sprawie zasad organizowania przetargu na sprzedaż środków trwałych przez przedsiębiorstwa państwowe oraz warunków odstąpienia od przetargu (DzU. z 1993 r. nr 97, poz. 443 z późn. zm.).