Koniec z samowolą okienek kasowych

● Opłaty trafią na konto adresata w ciągu dwóch dni od daty złożenia zlecenia

● Komisja Nadzoru Finansowego będzie kontrolować działalność okienek

Dobra wiadomość dla 1/5 Polaków opłacających rachunki za gaz, telefon czy prąd w okienkach kasowych. Biura usług płatniczych będą musiały mieć gwarancję bankową, ubezpieczeniową lub umowę ubezpieczenia. Ponadto jeżeli głosowana dziś w Sejmie ustawa o usługach płatniczych wejdzie w życie, działalność punktów kasowych będzie kontrolowana przez Komisję Nadzoru Finansowego. Ustawa zawiera jeszcze inne rozwiązania, które wzmocnią ochronę konsumentów.

Nad prawidłowym działaniem okienek kasowych czuwać będzie Komisja Nadzoru Finansowego (KNF).

- Ścisłemu, tzw. ostrożnościowemu nadzorowi, czyli bieżącej kontroli będą poddane tylko duże instytucje, w których wartość miesięcznych transakcji przekracza 500 tys. euro - wyjaśnia Marta Chmielewska-Racławska z KNF.

Tak więc tego typu nadzór nie będzie obejmował biur usług płatniczych, które dziś popularnie nazywane są okienkami bądź punktami kasowymi. Nie oznacza to jednak, że KNF nie będzie miała nad nimi kontroli.

- KNF będzie mogła wydawać biurom zalecenia i nakładać kary pieniężne w razie ich niewykonania - mówi Marta Chmielewska-Racławska.

Podmioty te będą także musiały uzyskać wpis do krajowego rejestru usług prawniczych prowadzonego przez KNF.

- Lista pośredników mających zezwolenie będzie publicznie dostępna, podobnie jak informacja o tych, którzy stracili wiarygodność i zezwolenie na prowadzenie działalności - mówi Szymon Chwaliński, prawnik z kancelarii Gide Loyrette Nouel.

To rozwiązanie zwiększy ochronę osób, które korzystają z usług okienek płatniczych. Każda z nich będzie mogła za pośrednictwem strony internetowej KNF sprawdzić, czy opłaca rachunki w bezpiecznym miejscu.

Projekt nakłada także na okienka kasowe obowiązek posiadania gwarancji bankowej lub ubezpieczenia.

- Jest to rozwiązanie zmierzające do ochrony konsumentów znane np. z rynku usług turystycznych - wskazuje Michał Krawczyk, radca prawny z kancelarii Krawczyk i Wspólnicy.

Jeżeli to rozwiązanie zostanie wyegzekwowane, to przyczyni się do zmniejszenia ryzyka osób opłacających rachunki przede wszystkim w mniejszych instytucjach płatniczych.

Sytuację konsumentów ma również poprawić projektowany przepis, który stanowi, że przyjmujący polecenie zapłaty będzie musiał w ciągu dwóch dni przekazać je na konto adresata.

Jak wskazuje Marta Chmielewska-Racławska, istotną zmianą będzie także wprowadzenie pełnej odpowiedzialności firmy za wszystkie nieprawidłowości w realizacji transakcji. Punkt kasowy będzie więc pono-sił odpowiedzialność, jeśli środki nie dotrą do odbiorcy, za opóźnienie, potrącenie jakichkolwiek kwot z kwoty transakcji.

- Ustawa nakłada także obowiązki informacyjne wobec klienta przy transakcjach poniżej 30 euro lub 150 euro - wskazuje Marta Chmielewska-Racławska.

Firma przyjmująca polecenie przelewu będzie musiała poinformować konsumenta m.in. o wysokości pobieranych opłat, zakresie odpowiedzialności ponoszonej za wykonanie usługi i maksymalnym czasie wykonania transakcji.

Dziś okienko kasowe może założyć każdy. Nie trzeba uzyskiwać żadnych zezwoleń ani posiadać kapitału. Wystarczy wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy tacy nie muszą mieć umowy ubezpieczenia, gwarancji bankowej ani zabezpieczenia finansowego w odpowiedniej wysokości. Dlatego też klienci korzystający z usług okienek kasowych nie mogą być pewni, czy ich pieniądze trafią na konta adresatów przelewów.

- Do czasu wejścia w życie regulacji, nad którą pracuje Sejm, klienci ponoszą dwa podstawowe ryzyka - niespełnienia świadczenia przez instytucję płatniczą oraz niewypłacalności takiej instytucji - mówi Michał Krawczyk.

Opłacający rachunki ponosi odpowiedzialność za opóźnioną realizację płatności.

- Nawet jeśli sam w terminie dokonał płatności w agencji, może być obciążony odsetkami za zwłokę w przypadku nieterminowego przekazania przez pośrednika płatności ostatecznemu odbiorcy - ostrzega Szymon Chwaliński.

Tak więc w sytuacji gdy pieniądze w ogóle nie dotarły na konto właściwego przedsiębiorcy, rachunek należy opłacić jeszcze raz. Nie oznacza to jednak, że nie możemy się domagać reklamacji od pośrednika, który nie wykonał naszego zlecenia.

- W takiej sytuacji klient ma wiele roszczeń wobec danej instytucji płatniczej - począwszy od roszczenia o wykonanie umowy, poprzez roszczenie o zwrot wpłaconej kwoty, a na roszczeniu odszkodowawczym kończąc - wymienia Michał Krawczyk.

Odzyskanie pieniędzy od nieuczciwego pośrednika może być jednak dla konsumenta bardzo trudne.

- W szczególności w przypadku upadłości instytucji płatniczej skuteczność takich roszczeń wydaje się wątpliwa - zaznacza Michał Krawczyk.

Uchwalane przez Sejm przepisy pozytywnie ocenia Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

- Urząd popiera każdą inicjatywę, która lepiej i skuteczniej zabezpieczy interesy konsumentów - wskazuje Agnieszka Majchrzak z biura prasowego UOKiK.

Urząd uważa za celowe trwające obecnie prace legislacyjne zmierzające do uregulowania rynku pośrednictwa w przekazywaniu wpłat gotówkowych, w szczególności poprzez wprowadzenie standardów prowadzenia takiej działalności, oraz ustanowienie nadzoru nad okienkami kasowymi.

Są jednak głosy, że nowe przepisy nie zwiększą ochrony osób korzystających z usług takich instytucji.

- Nie spodziewam się po regulacji znacznej poprawy sytuacji konsumentów, ale raczej podwyższenia opłat za dokonywane wpłaty - mówi Michał Krawczyk.

Jego zdaniem wejście w życie projektowanej ustawy może spowodować, że duża liczba działających dziś okienek kasowych nie sprosta nowym wymaganiom i zostanie zlikwidowana. To z kolei spowoduje, że konkurencja na rynku usług płatniczych będzie mniejsza.

@RY1@i02/2011/136/i02.2011.136.183.007a.001.jpg@RY2@

Zasady działania okienek kasowych

Małgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl