Nowacja rozliczeniowa zwiększa bezpieczeństwo transakcji

28 czerwca 2012 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, wprowadzającą do porządku prawnego instytucję nowacji rozliczeniowej (Dz.U. z 20 lipca 2012 r. nr 137, poz. 836). Ustawa weszła w życie 4 sierpnia 2012 r.

Nowacja rozliczeniowa jest konstrukcją umowną, odrębną od innych konstrukcji cywilnoprawnych, która została określona wyłącznie na potrzeby procesu rozliczenia transakcji zawieranych na rynku finansowym, zarówno na rynku zorganizowanym (giełdowym, pozagiełdowym oraz w obrocie alternatywnym), jak również poza tym rynkiem (rynek OTC).

Odpowiedzialność izby

Nowacja rozliczeniowa umożliwia izbie rozliczeniowej wstąpienie w prawa i obowiązki pierwotnych stron transakcji, z chwilą przyjęcia tej transakcji do rozliczenia (na polskim rynku funkcję izby rozliczeniowej pełni spółka KDPW CCP SA, będąca własnością Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych).

Dzięki tej konstrukcji izba rozliczeniowa staje się partnerem centralnym (central counterparty), czyli kupującym dla każdego sprzedającego i sprzedającym dla każdego kupującego, wygaszając w ten sposób prawa i obowiązki pierwotnych stron transakcji względem siebie. Izba jest więc bezpośrednio odpowiedzialna za rozliczenie transakcji, jako że musi doprowadzić do jej wykonania, także z wykorzystaniem własnego majątku, w celu spełnienia świadczeń wynikających z tej transakcji. Tym samym strony transakcji uzyskują gwarancję jej realizacji.

Jest to moment zwrotny w historii działalności KDPW CCP SA, jeżeli chodzi o sposób działania tej izby oraz możliwość uzyskania pełnoprawnego statusu partnera centralnego w świetle Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady NR 648/2012 z 4 lipca 2012 r. w sprawie transakcji na instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji (tzw. rozporządzenie EMIR).

Polski rynek był jednym z ostatnich w UE, który wprowadził do swojego prawodawstwa mechanizm nowacji rozliczeniowej. Było to o tyle istotne, że zgodnie z zapisami rozporządzenia EMIR powstaje obowiązek rozliczania transakcji przez podmioty pełniące funkcję centralnego kontrpartnera (CCP). Jeśli na rodzimym rynku nie posiadalibyśmy izby rozliczeniowej typu CCP, działającej zgodnie z europejskimi regulacjami, istniało ryzyko przeniesienia rozliczeń dokonywanych w Polsce do zagranicznej izby rozliczeniowej.

Mniejsze ryzyko

KDPW CCP SA, dzięki odpowiednim kapitałom i systemowi gwarantowania rozliczeń, przejmie istotną część ryzyka inwestycyjnego związanego z ewentualną niewypłacalnością strony transakcji. Tym samym zwiększa się bezpieczeństwo zawieranych transakcji i zmniejszy się ryzyko rozliczeniowe dla inwestorów, a w konsekwencji - ryzyko niewypłacalności instytucji finansowych. Dostosowanie do wymogów regulacji europejskich i międzynarodowych standardów podnosi konkurencyjność polskiego rynku finansowego i czyni go bardziej atrakcyjnym zarówno dla krajowych, jak i zagranicznych inwestorów.

Obok nowacji rozliczeniowej, ostatnia nowelizacja ustawy o obrocie instrumentami finansowymi wprowadziła także zapis mówiący, że Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych będzie mógł prowadzić - na zasadach określonych w odrębnym regulaminie - repozytorium transakcji, czyli działalność polegającą na gromadzeniu i przechowywaniu informacji dotyczących transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe oraz informacje dotyczące tych instrumentów.

@RY1@i02/2012/196/i02.2012.196.18300100d.802.jpg@RY2@