Podpisując odpowiednią umowę, zadbamy o swoje pieniądze

Przedsiębiorca, który sprawdzi wiarygodność swojego przyszłego kontrahenta, może znacznie zmniejszyć ryzyko nieterminowych płatności. Czy jednak istnieją jeszcze dodatkowe instrumenty, dzięki którym da się złagodzić problemy związane z ewentualnym uchylaniem się od płacenia przez partnerów biznesowych?

Przede wszystkim należy zawrzeć umowę o brzmieniu dostosowanym do rodzaju transakcji oraz jej wartości. W szczególności powinny się w niej znaleźć postanowienia o sposobie płatności ceny czy wynagrodzenia oraz zabezpieczeniu ich wypłaty. Tego rodzaju rozwiązań może być kilka. Przedsiębiorcy, który już zdecyduje się na dostarczanie towarów lub usług, wolno zastrzec w umowie z kontrahentem, aby ten złożył odpowiednią kwotę pieniędzy w określonym miejscu (np. na rachunku powierniczym, w depozycie notarialnym itp.). Wtedy w umowie z kontrahentem trzeba koniecznie określić warunki pozwalające na wypłatę tych środków finansowych. Warunkiem takim może być np. potwierdzenie wykonania części czy całości umowy albo przekroczenie terminu płatności przez kontrahenta o określoną liczbę dni. Po ewentualnym dokonaniu wypłaty zalicza się ją na poczet ceny bądź wynagrodzenia. Gdy jest ona zbyt mała na pokrycie całego zobowiązania, to umowa powinna jednocześnie zobowiązywać kontrahenta do uzupełnienia wypłaconej kwoty na rachunku bankowym.

Czy oprócz tego można wprowadzić dodatkowe zabezpieczenie na wypadek braku zapłaty lub inne instrumenty mobilizujące kontrahenta do zapłaty?

Tak. W umowie z kontrahentem można ustanowić obowiązek zapłaty zadatku przed rozpoczęciem wykonywania umowy. Nie jest to typowe zabezpieczenie płatności, ale skuteczne. Jeżeli kontrahent nie zapłaci na czas pozostałej kwoty, to wtedy zadatek można zatrzymać i bez wyznaczenia terminu dodatkowego odstąpić od umowy. Wolno dodatkowo nałożyć na kontrahenta obowiązek zapłaty kary umownej w przypadku takiego odstąpienia z jego winy. To z pewnością pozwala złagodzić skutki uchylania się od pełnej zapłaty przez niesolidnego kontrahenta. W razie wykonania umowy zadatek jest zaliczany na poczet ceny. Strony muszą jednak w umowie wskazać, że chodzi im o zadatek albo że przekazanie konkretnej kwoty pieniędzy wywołuje skutki prawne przewidziane dla zadatku. Jest to konieczne, ponieważ zadatek bywa powszechnie mylony z zaliczką. A jak wiadomo, zaliczka - w przeciwieństwie do zadatku - podlega zwrotowi.

Wymienione rozwiązania wymagają jednak od kontrahentów bezpośredniego zaangażowania własnych pieniędzy. Niewykluczone, że wielu z nich nie będzie chciało tego zaakceptować. Czy istnieją możliwości zastosowania innych rozwiązań?

Tak. Od kontrahenta można zażądać, żeby ustanowił gwarancję bankową na rzecz przedsiębiorcy, który będzie dostarczał towary lub wykonywał usługi. Taka gwarancja to pisemne zobowiązanie banku do zapłaty beneficjentowi gwarancji, czyli przedsiębiorcy, kwoty maksymalnej wskazanej w gwarancji (sumy gwarancyjnej). Wypłata następuje, jeżeli kontrahent nie wywiąże się ze swojego zobowiązania. Czyli mówiąc najprościej, jeżeli kontrahent nie zapłaci, to robi to za niego bank. Rodzajów gwarancji jest dużo. Najlepszą jest jednak gwarancja bezwarunkowa. Plusem gwarancji bankowej jest właśnie to, że kontrahent nie musi zamrażać swojego kapitału, jednak nie zawsze jej ustanawianie będzie opłacalne z uwagi na koszty jej ustanowienia.

Przy okazji warto również choćby wymienić inne formy uregulowania sposobu płatności lub zabezpieczenia. Może to być akredytywa, gwarancja ubezpieczeniowa, przewłaszczenie na zabezpieczenie czy też ubezpieczenie należności.

@RY1@i02/2012/181/i02.2012.181.21500030a.802.jpg@RY2@

materiały prasowe

Mateusz Mrzygłód, radca prawny w kancelarii Law-Taxes.pl

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski