Brak zgłoszenia nie pomoże zarządowi

Stosunkowo niedawno dokonane wdrożenie systemu informatycznego umożliwiającego zapoznanie się z aktualnymi informacjami o podmiotach wpisanych do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców (KRS) oraz samodzielne pobieranie wydruków komputerowych, które po spełnieniu pewnych warunków mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację KRS, przyczyniło się niewątpliwie do dodatkowego zwiększenia zakresu powszechności danych rejestrowych. O ile bowiem jawność danych rejestrowych była faktem już od wielu lat, o tyle - z przyczyn czysto faktycznych - stosunkowo często zdarzało się, niestety, że uczestnicy obrotu rezygnowali z możliwości zweryfikowania swego kontrahenta poprzez uzyskanie na własną rękę stosownego odpisu, wyciągu czy zaświadczenia z rejestru.

Wszelako, jeszcze większa dostępność treści wpisów niejednokrotnie skutkuje w praktyce znaczną konfuzją, kiedy ujawnione dane są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W niniejszym tekście omówiony zostanie jeden z takich przypadków, odnoszący się do braku ujawnienia w treści rejestru zmian w składzie rady nadzorczej spółki z o.o.

Jak wiadomo, powołanie rady nadzorczej nie jest w spółce z o.o. - zasadniczo - obligatoryjne (vide art. 213 par. 1 - 2 kodeksu spółek handlowych). Wprowadzenie sformalizowanego organu nadzoru do struktury spółki z o.o. następuje więc w praktyce zazwyczaj wtedy, gdy uczestniczą w niej podmioty o szczególnym statusie (np. podmioty publiczne) czy też bipolarna jest struktura udziałowa i wkład w zarządzanie (występuje wspólnik "pasywny" - dawca kapitału oraz wspólnik "aktywny", który bardzo często wchodzi do zarządu i w jego ramach prowadzi bieżącą działalność spółki). Niejednokrotnie układ ten prowadzi do powstawania różnorodnych konfliktów korporacyjnych, wynikających ze ścisłego wykonywania przez radę kompetencji nadzorczych, co uniemożliwia lub utrudnia zarządowi prowadzenie swobodnej polityki finansowej.

Tego rodzaju konflikty wiążą się często ze stosowaniem przez nadzorowany organ różnorakich wybiegów mających na celu zblokowanie uprawnień nadzorczych rady. Przykładowo wskazać więc można na sytuację, w której po dokonaniu zmian personalnych w składzie rady zarząd nie zgłasza ich do rejestru przedsiębiorców, mimo że zgodnie z dyspozycją art. 39 pkt 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (ustawa z 20 sierpnia 1997 r., t.j. Dz.U. 2007 r. nr 168, poz. 1186 z późn. zm., dalej: u.k.r.s.) w dziale 2 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się m.in. oznaczenie organów nadzoru wraz z ich składem osobowym. Zgodnie więc z art. 22 u.k.r.s. stosowny wniosek winien być zgłoszony w terminie 7 dni od dnia powołania nowego członka rady.

Tego rodzaju praktyka stosowana bywa niekiedy przez zarząd w sytuacjach, gdy rada nadzorcza uprawniona jest do odwoływania jego członków czy też - gdy zgodnie z postanowieniem art. 220 k.s.h. - umowa spółki przyznaje radzie prawo do zawieszania w czynnościach członków zarządu. Stosowna uchwała rady jest w takich wypadkach podejmowana przez osoby nieujawnione w rejestrze przedsiębiorców, co - po jej zgłoszeniu sądowi rejestrowemu - wywołuje niejednokrotnie pewne perturbacje.

Przypomnieć wszelako trzeba, iż w wypadku powołania członków rady nadzorczej spółki wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny. Tym samym dana osoba staje się pełnoprawnym członkiem organu nadzoru już z chwilą jej powołania, niezależnie od tego, czy zostanie to zgłoszone do rejestru przedsiębiorców. Co więcej, wskazać należy, iż zasady ochronne wynikające z dyspozycji art. 14 u.k.r.s. obejmują swoim zakresem verba legis osoby trzecie. W rezultacie na brak ujawnienia zmiany w składzie rady nadzorczej w rejestrze przedsiębiorców nie będzie mógł powołać się zarząd spółki niebędący - zgodnie z teorią organów - osobą trzecią w stosunku do samej spółki.

@RY1@i02/2012/176/i02.2012.176.21500020a.802.jpg@RY2@

Jacek Kołacz, ekspert prawa gospodarczego

Jacek Kołacz

ekspert prawa gospodarczego