Odległy termin do zapłaty nie uchroni przed odsetkami

Wskazanie w umowie terminu wymagalności świadczenia ułatwi naliczanie odsetek i w ten sposób zmniejszy ryzyko poniesienia straty przez dostawcę, sprzedawcę lub usługodawcę, wówczas gdy termin do zapłaty został nadmiernie wydłużony. Zdarza się to często, gdy silny partner narzuca ten termin słabszemu kontrahentowi.

Prawa i obowiązki

Uprawnienia i obowiązki obu stron transakcji handlowych, których strony mają uprawnienia do naliczania odsetek, określają przepisy ustawy z 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. nr 139 z 2003 r. poz. 1323). Uregulowania te dotyczą jednak tylko transakcji, których stronami są m.in. przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi i prawnymi (np. spółką z o.o. lub akcyjną), a także nie mające osobowości prawnej spółki prawa handlowego. Obejmują też wspólników spółki cywilnej oraz podmioty prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie np. uprawy rolne, chów i hodowlę zwierząt, ogrodnictwo, warzywnictwo leśne, a nawet agroturystykę, czyli wynajmowanie przez rolników pokoi, miejsc na ustawienie namiotów i sprzedaż posiłków domowych.

Gdy termin zapłaty nie zostanie określony w umowie, to wówczas przedsiębiorca , który sprzedał towar, dostarczył go albo wykonał usługę ma prawo określić go w pisemnym wezwaniu kontrahenta do zapłaty. Jak pokazuje praktyka, robi to zazwyczaj w doręczonej dłużnikowi fakturze albo rachunku.

Naliczanie odsetek

Wskazanie terminu zapłaty przy transakcjach handlowych ma wpływ na naliczanie odsetek ustawowych przy transakcjach handlowych zawieranych między przedsiębiorcami, osobami wykonującymi wolny zawód, oddziałami i przedstawicielstwami przedsiębiorców zagranicznych. Chodzi tutaj o umowy, które zawierają w związku z wykonywaną przez siebie działalnością gospodarczą lub zawodową.

Sposób naliczania odsetek zależy od tego, jaki termin zapłaty będzie wskazany w umowie. Nawet jeżeli dłużnik nie znajdzie się w zwłoce w związku z uiszczeniem należności, to w pewnych przypadkach też musi je uiścić. Przy terminie dłuższym niż 30 dni wierzyciel może żądać od kontrahenta odsetek ustawowych za okres począwszy od 31. dnia po spełnieniu swojego świadczenia niepieniężnego i doręczeniu dłużnikowi faktury lub rachunku. Odsetki nalicza się do dnia zapłaty. Nie można ich jednak żądać za okres dłuższy niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego.

Prawo do odsetek

Gdy termin zapłaty nie został określony w umowie, to wierzyciel ma prawo do odsetek nawet bez wcześniejszego wzywania do ich uiszczenia. Przysługują mu za okres, począwszy od 31. dnia po spełnieniu świadczenia niepieniężnego. Wypłacane są do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego. Tym dniem jest dzień wskazany w pisemnym wezwaniu dłużnika do zapłaty, a przede wszystkim podany na fakturze albo rachunku, które zostały doręczone dłużnikowi. Gdyby zaś w tym terminie nie zapłacił należności wskazanej w doręczonym mu rachunku lub fakturze, to wówczas musi uiścić odsetki za zwłokę bez odrębnego wezwania, w wysokości określonej w Ordynacji podatkowej. czyli wyższe od ustawowych. Strony nie mogą zawrzeć umowy, w której wyłączyłyby lub ograniczyły uprawnienia wierzyciela lub obowiązki dłużnika.

@RY1@i02/2012/124/i02.2012.124.21400070l.803.jpg@RY2@

W umowie należy dokładnie określić przedmiot zobowiązania, np. wskazując, że chodzi o zapłatę określonej kwoty albo że chodzi o wszystkie wierzytelności, które przysługują zbywcy w stosunku do dłużnika z umów: sprzedaży, dostawy, o dzieło itd.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz