Ryzykowne zaciąganie zobowiązań

Konstrukcja spółki komandytowej, gdzie wspólnikiem komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jest już powszechnie stosowana w obrocie, nie tylko ze względu na korzyści wynikające z prawa podatkowego. Stosowana jest także ze względu na możliwość minimalizowania ryzyka związanego z prowadzoną działalnością z uwagi na brak odpowiedzialności osobistej jej wspólników. O ile jednak odpowiedzialności nie ponoszą wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to w określonych sytuacjach odpowiedzialność taką ponosi jej zarząd.

Podwójna rola

To zarząd sp. z o.o. - jako organ osoby prawnej - kieruje działalnością spółki komandytowej, w której ta osoba prawna - spółka z o.o. - jest komplementariuszem. Zatem rola zarządu jest podwójna. Nie tylko prowadzi on sprawy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, lecz także przejmuje faktyczne zarządzanie spółką komandytową. Za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością względem wierzycieli jej zarząd może ponosić odpowiedzialność tylko w określonych sytuacjach.

A jak wygląda odpowiedzialność zarządu za zobowiązania zaciągnięte przez spółkę komandytową? W spółce komandytowej odpowiedzialność wspólników jest zróżnicowana. Komandytariusz ponosi odpowiedzialność ograniczoną do wysokości wniesionej przez niego sumy komandytowej, a komplementariusz - bez ograniczeń. Zatem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki komandytowej.

Dochodzenie należności

Jeżeli wierzyciel dochodzi swoich należności od spółki komandytowej i postępowanie egzekucyjne okaże się bezskuteczne w stosunku do tej spółki, np. spółka zaciągnęła zobowiązania, a z jakichś powodów nie jest w stanie ich spłacić, wierzyciel może, po uzyskaniu klauzuli wykonalności przeciwko komlepmentariuszowi, skierować egzekucję właśnie do majątku tego komplementariusza - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jeżeli w wyniku takiej egzekucji wierzyciel ponownie nie zostanie zaspokojony, bo np. spółka z o.o. takiego majątku nie posiada, przez co egzekucja przeciwko niej również nie przyniesienie żadnego efektu, wierzyciel ma możliwość dochodzenia swojej wierzytelności od członków zarządu spółki z o.o. Dzieje się tak właśnie wtedy, gdy egzekucja zobowiązania spółki komandytowej okaże się bezskuteczna zarówno względem samej spółki, jak i względem jej komplementariusza - spółki z o.o. Następnie wierzyciel musi uzyskać sądownie orzeczenie, że członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązanie spółki komandytowej.

Powyższe wynika z art. 299 kodeksu spółek handlowych, który stanowi, że członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki z o.o., jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Członkowie zarządu mogą tylko wtedy uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, jeżeli wykażą, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe względem spółki z o.o., chyba że nie dokonali powyższego nie bez swojej winy albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel spółki nie poniósł szkody.

Należy jednak liczyć się z tym, że dochodzenie roszczeń od tego typu spółek, a w efekcie od członków zarządu, według powyższego schematu zazwyczaj będzie trwało dosyć długo.

PRZYKŁAD

Konsekwencje niezgłoszenia upadłości

X Sp. z o.o. sp.k. nie zapłaciła Y za dostarczony towar. Y najpierw uzyskał nakaz zapłaty przeciwko X Sp. z o.o. sp.k., a po jego uprawomocnieniu wszczął egzekucję komorniczą. Egzekucja okazała się bezskuteczna, zatem wszczął ją przeciwko spółce z o.o., która jest komplementariuszem X Sp. z o.o. sp.k. Ta egzekucja również okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji Y wniósł do sądu powództwo przeciwko członkom zarządu ww. spółki z o.o. o zapłatę solidarnie zobowiązania X Sp. z o.o. sp.k. Wykazał, że obydwie egzekucje prowadzone przeciwko spółkom były bezskuteczne, a członkowie zarządu nie zgłosili we właściwym czasie upadłości spółki z o.o. i było to zawinione. W efekcie sąd uznał, że członkowie zarządu mają zapłacić Y za zobowiązania X Sp. z o.o. sp.k.

@RY1@i02/2012/075/i02.2012.075.21500060a.802.jpg@RY2@

Magdalena Amerek, adwokat, koordynator German Desk, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Magdalena Amerek

adwokat, koordynator German Desk, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Podstawa prawna

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).