Każdy sprawdzi finanse ZAiKS-u

Do końca marca organizacje zbiorowego zarządzania, np. ZAiKS czy Stowarzyszenie Filmowców Polskich, muszą sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z ustawą o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.). Zostaną one zbadane przez biegłego rewidenta. Jest to nowy obowiązek i dotyczy po raz pierwszy sprawozdań za 2011 r. Ponadto dokumenty te zostaną opublikowane na stronie internetowej organizacji oraz ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

Inicjatorem wprowadzenia do ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 z późn. zm.) przepisów o pełnej transparentności finansowej organizacji zbiorowego zarządzania był Piotr Żuchowski, wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego. Wynikały one z dwóch powodów.

- Po pierwsze twórcy i artyści, wykonawcy zrzeszeni w organizacjach zbiorowego zarządzania, nie mają podstawowej wiedzy o tym, jak rozdzielane są tantiemy - wyjaśnia DGP Piotr Żuchowski.

Członkowie nie wiedzą często także, jakie są proporcje między faktyczną repartycją a administracyjnymi kosztami funkcjonowania organizacji. Co więcej, niektóre z organizacji zbiorowego zarządzania odnosiły się z dużą niechęcią do ujawniania swoich finansów nawet w przypadkach, gdy występowali o to ich członkowie.

- Po drugie byłem absolutnie przekonany, że czytelność i jawność finansowa są niezbędne do tego, by poprawić relacje między właścicielami praw autorskich i pokrewnych, a podmiotami, które płacą za korzystanie z twórczości - podkreśla wiceminister kultury.

Według opinii społecznej, która jest fałszywa, takie organizacje obracają olbrzymimi pieniędzmi. Dlatego wprowadzone zmiany są konieczne do tego, by te mity zostały w końcu obalone. Organizacje zbiorowego zarządzania każdego roku dokonują inkasa na poziomie ok. 0,5 mld zł.

Piotr Żuchowski zwraca również uwagę, że szczegółowy zakres, jaki będą musiały przedstawiać organizacje, zawierają przepisy wykonawcze. Dzięki temu proces ujawniania informacji o finansach ma zostać uporządkowany, a wszystkie sprawozdania będą miały ten sam, ujednolicony charakter.

Janina Czaja, menedżer w dziale audytu Grupa Gumułka - Audyt, uważa, że wprowadzone do ustawy o prawie autorskim wymagania powinny poprawić transparentność finansów wspomnianych organizacji. Nie budzi też zastrzeżeń pozostawienie wyboru biegłego rewidenta w kompetencjach organu kontroli wewnętrznej. Zwykle tego typu uprawnienie pozostaje w kompetencjach walnego zgromadzenia, ale statut może wskazać inny organ uprawniony do wyboru (poza zarządem). Według Janiny Czai sprawdza się też rozwiązanie, w którym to rada nadzorcza czy komitet audytu w spółkach mają decydujący wpływ na wybór audytora. W przypadku organizacji zbiorowego zarządzania takim organem jest organ uprawniony do kontroli.

Ważne

Największą organizacją zbiorowego zarządzania jest ZAiKS, który inkasuje rocznie ok. 300- 330 mln zł

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl