Ukraina: Perspektywiczny kraj między Wschodem a Zachodem

Ukraina to 51 milionów obywateli. Kraj ten niestety boryka się z kilkoma problemami, podobnymi jak w Polsce. Wśród nich istotna jest korupcja, z którą należy się liczyć. Rynek ukraiński charakteryzuje się też silną regulacją ustawową.

Najlepsza forma

Ze względu na podobieństwo do przepisów polskich polecaną formą prowadzenia biznesu na Ukrainie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Tak jak u nas, odpowiada za zobowiązania całością swojego majątku, wspólnicy ryzykują jedynie wartość udziałów. Ustawy nie przewidują minimalnej wysokości kapitału statutowego, jest ona określona przez założycieli spółki. Tymi ostatnimi mogą być osoby fizyczne i prawne, ale nie inna jednoosobowa spółka. Rząd Ukrainy opracował modelowy statut spółki z o.o. Etapy rejestracji opisane są w tabeli.

Ważne

Na stronie internetowej Rady Najwyższej Ukrainy znajdują się wszystkie potrzebne akty prawne - http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi)

W celu rejestracji spółki należy złożyć następujące dokumenty (w języku ukraińskim):

wwniosek,

woryginał protokołu z zebrania założycielskiego,

wdokumenty założycielskie,

wpotwierdzenie wniesienia opłaty rejestracyjnej, ok. 80 zł,

wdokumenty identyfikujące osoby fizyczne,

wwyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego,

wzgodę Komitetu Antymonopolowego Ukrainy, gdy wartość kapitału zagranicznego przekracza 100 tys. dol. i stanowi ponad 25 proc. kapitału spółki.

W przypadku rejestracji gospodarstwa rolnego potrzeba także kopii aktu prawa własności ziemi, aktu prawa użytkowania ziemi lub umowy użytkowania ziemi.

Dane organów rejestrujących zawarto na stronie Państwowej Służby Rejestracyjnej Ukrainy (http://www.drsu.gov.ua) w zakładce "Państwowa rejestracja osób prawnych i osób fizycznych - przedsiębiorców/ Organy państwowej rejestracji"

W ciągu trzech dni organ rejestrujący rozpatruje wniosek i rejestruje spółkę w Rejestrze Osób Prawnych i Osób Fizycznych, po czym wydaje świadectwo rejestracji.

Indywidualni przedsiębiorcy

Pierwszą czynnością wymaganą od Polaka jest uzyskanie ukraińskiego NIP. Obywatel naszego kraju, zakończywszy procedury związane z legalizacją pobytu na Ukrainie, składa w jednym z miast obwodowych formularz rejestracyjny oraz przedstawia paszport (z tłumaczeniem). W ciągu pięciu dni roboczych nadawany jest NIP, a po następnych pięciu dniach zaświadczenie.

Polacy muszą zalegalizować swój pobyt na Ukrainie. Trwa wdrażanie elektronicznego systemu rejestracji działalności gospodarczej. Dokonuje się tego za pośrednictwem Portalu Rejestracyjnego Państwowej Służby Rejestracyjnej Ukrainy (http://rp.irc.gov.ua) za pomocą klucza.

Ważne

Elektroniczny klucz wydany jest przez https://www.masterkey.ua, http://www.ivk.org.ua, http://cskidd.gov.ua, http://www.csk.uz.gov.ua http://www.ukrcc.com

Rejestracja w funduszach ubezpieczeń odbywa się przez regionalny oddział na podstawie informacji przesłanych od państwowego rejestratora z wykorzystaniem Rejestru Osób Prawnych i Osób Fizycznych.

W celu zarejestrowania działalności gospodarczej na Ukrainie obywatel Polski lub upoważniona przez niego osoba musi złożyć:

wformularz zgłoszeniowy (http://www.drsu.gov.ua),

wkopię zaświadczenia o ukraińskim NIP,

wdowód uiszczenia opłaty rejestracyjnej ok. 18 zł.

Rejestracja w Państwowej Służbie Statystyki odbywa się automatycznie na podstawie dokumentów rejestracyjnych.

Założenie filii wymaga dokumentów

Rejestracja przedstawicielstwa zagranicznego podmiotu polega na uzyskaniu zaświadczenia o rejestracji z Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego i Handlu Ukrainy oraz dopełnieniu czynności rejestracyjnych. W ministerstwie tym należy złożyć wniosek oraz wyciąg z KRS (pozyskany do 6 miesięcy wstecz), wydane przez bank potwierdzenie numeru rachunku bankowego podmiotu założyciela, a także pełnomocnictwo dla danej osoby do pełnienia funkcji kierownika przedstawicielstwa ze wskazaniem jego zakresu i z podpisem osoby kierującej zagranicznym podmiotem.

Wniosek złożony w dowolnej formie z uwierzytelnionym notarialnie podpisem kierownika podmiotu zagranicznego musi zawierać nazwę zagranicznego podmiotu gospodarczego oraz:

wkraj i adres siedziby podmiotu zagranicznego,

wnumery telefonów i faksu,

wnazwę miasta, w którym przewiduje się otworzyć przedstawicielstwo, wraz ze wskazaniem adresu zakładanego biura,

wliczbę obywateli zagranicznych, którzy będą zatrudnieni w przedstawicielstwie,

wdatę utworzenia podmiotu zagranicznego,

wformę prawną zagranicznego podmiotu gospodarczego,

wliczbę pracowników zagranicznego podmiotu gospodarczego,

wnazwę banku i numer rachunku podmiotu zagranicznego,

wzakres działalności podmiotu zagranicznego,

wcel utworzenia i zakres działalności przedstawicielstwa.

Opłata rejestracyjna wynosi 2,5 tys. dol. Decyzja o rejestracji lub odrzuceniu wniosku jest wydawana w ciągu 60 dni od złożenia wniosku, w formie świadectwa o rejestracji przedstawicielstwa.

Rejestracja umów

Współdziałanie w produkcji, sprzedaż oraz inne przedsięwzięcia natury inwestycyjnej niezwiązane z tworzeniem osoby prawnej mogą być przedmiotem umowy. W ministerstwie rozwoju gospodarczego i handlu Ukrainy lub w administracjach obwodowych należy złożyć wniosek o zarejestrowanie takiej umowy wraz z jej formularzem informacyjnym, notarialnie potwierdzonymi kopiami dokumentów założycielskich (ukraińskiego oraz polskiego podmiotu), licencjami i dowodami uiszczenia opłaty rejestracyjnej w wysokości ok. 55 zł. Rozpatrywanie powinno trwać maksymalnie 20 dni.

Koncesje i licencje

Relatywnie dużo gałęzi przemysłu jest koncesjonowanych i licencjonowanych. Wykaz rodzajów działalności gospodarczej podlegających licencjonowaniu na Ukrainie znajduje się na stronie Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji polskiej ambasady w zakładce przewodnik po rynku http://www.kiev.trade.gov.pl/pl/przewodnik.

Państwowa Służba ds. Polityki Regulacyjnej i Rozwoju Przedsiębiorczości (http://www.dkrp.gov.ua/) prowadzi Jednolity Rejestr Licencyjny. W rejestrze tym zawarta jest kompleksowa informacja dotycząca podmiotów gospodarczych mających licencje, jest on ogólnodostępny.

Kontakt jak ze sztancy

Inwestorzy z Polski powinni pamiętać, że istnieje wzorcowa umowa handlowa, stanowiąca załącznik do rozporządzenia ministerstwa ds. gospodarki i integracji europejskiej Ukrainy z 6 września 2001 r. nr 201. Kontrakt powinien być sporządzony po rosyjsku, angielsku, ukraińsku, dopuszczalne jest przygotowanie tłumaczenia także na język polski. Poważniejsze odstępstwa od tego wzorca mogą spowodować unieważnienie umowy w sądzie ukraińskim. Powinna ona zawierać:

wnazwę, numer umowy, datę i miejsce jej zawarcia,

wpełną nazwę stron, krajów ich siedzib, osoby reprezentujące i ich tytuł prawny,

wprzedmiot umowy (dokładna nazwa towaru, robót, usług),

wilość i jakość towaru,

wpodstawowe postanowienia kontraktu (rodzaj transportu i baza dostawy, moment przejścia ryzyka, terminy sprzedaży lub wykonania robót),

wwartość kontraktu (cena) i dokładne warunki płatności oraz przekazania towaru,

wszczegóły dotyczące opakowania oraz oznakowania towarów,

wokoliczności siły wyższej,

wwarunki reklamacji i zasady odpowiedzialności stron,

wsposób rozstrzygania sporów,

wadresy stron oraz dane bankowe.

Niełatwe cło

Najważniejszą i najtrudniejszą kwestią jest prawidłowe przypisanie określonemu towarowi kodu zgodnego z Ukraińską Klasyfikacją Towarów Zagranicznej Działalności Gospodarczej (dalej: UKTZED), która różni się od polskiej. Na tej podstawie naliczane są stawki, przyznawane ulgi i odbywa się odprawa celna. Ostateczną decyzję o kwalifikacji danego towaru zgodnie z UKTZED podejmują organy celne.

Istnieje możliwość wcześniejszej odprawy oraz uzyskania wiążącej decyzji odnośnie do klasyfikacji danego towaru. Takie decyzje (obowiązujące trzy lata) wystawiane są przez każdy ukraiński urząd celny i muszą być następnie uznawane przez organ celny dokonujący odprawy. Należy udać się do wybranego organu i złożyć pisemny wniosek w sprawie dokonania klasyfikacji jednej pozycji towarowej wraz z umową, dokumentacją techniczną, schematami technologii, fotografiami, pozwoleniami i certyfikatami, specyfikacjami, katalogami, pozwoleniami, etykietami, próbkami towaru. Rozpatrzenie nastąpi w ciągu 30 dni (45 dni w przypadku skomplikowanych towarów) od dnia złożenia wniosku.

Obecnie prawo przewiduje 143 rodzaje dokumentów wymaganych przy prowadzeniu różnych rodzajów działalności gospodarczej na Ukrainie.

Ważne

Na stronie http://www.kiev.trade.gov.pl/pl/Uzyteczne_kontakty znajdują się kontakty do: ukraińskich izb gospodarczych, polskich organizacji wspierających przedsiębiorców z naszego kraju zainteresowanych działalnością na Ukrainie, izb i stowarzyszeń branżowych, targów i wystaw organizowanych na Ukrainie, kancelarii prawnych i firm świadczących usługi prawne, firm konsultingowych, a także wywiadowni gospodarczych, windykatorów, brokerów celnych itp.

Rejestracja podmiotu gospodarczego na Ukrainie

Wpis do	Jednolitego Rejestru Osób Prawnych i Osób Fizycznych - Przedsiębiorców
ewidencji Państwowej Służby Statystyki Ukrainy
organów podatkowych
funduszy obowiązkowych ubezpieczeń społecznych - Funduszu Ubezpieczeń Emerytalnych, Funduszu Obowiązkowych Ubezpieczeń na Wypadek Tymczasowej Utraty Zdolności do Pracy i Wydatków Związanych z Narodzinami i Śmiercią, Funduszu Obowiązkowych Ubezpieczeń od Nieszczęśliwych Wypadków i Chorób Zawodowych oraz w Funduszu Obowiązkowych Ubezpieczeń na Wypadek Bezrobocia
Wyrobienie pieczątki firmowej
Otwarcie konta bankowego

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2013/180/i02.2013.180.21500060c.808.jpg@RY2@

prof. Władysław Fedorenko współzałożyciel Instytutu Lobbingu przy Adwokaturze

Na ukraińskim rynku nie panuje jeszcze tak duża konkurencja, jak w Polsce. Zaletą jest także wspólna granica. Sama Ukraina to duży rynek, skupiony wokół kilku dużych ośrodków miejskich. Na pierwszy rzut oka stopień regulacji prawnych jest spory, jednakże można na tym rynku skutecznie funkcjonować.

Ukraina, w przeciwieństwie do pozostałych krajów Wspólnoty Niepodległych Państw, nie praktykuje wypowiadania wojen celnych oraz wzmagania kontroli na granicach w stosunku do Polski. Przeciwnie, produkty polskie uważane są za "zachodnie", cieszą się więc dobrą renomą ze względu na swoją jakość.

Warto zwrócić uwagę na zagadnienia celne, które należą do skomplikowanych - przy sprzedaży towarów warto przenieść ten obowiązek na importera. Trzeba mieć na uwadze, że podstawą kontroli celnej jest Unifikowany Administracyjny Dokument (UAD), będący odpowiednikiem SAD. Druk powinien być wypełniony w wersji papierowej i elektronicznej, wraz z załącznikami (dokumenty przewozowe, certyfikaty, dokumenty oznaczone w deklaracji, deklarację wartości celnej, faktury). Ważne, aby wszystkie dokumenty były opatrzone pieczątką, jest to bowiem konieczny warunek formy pisemnej. Nie pobiera się opłaty za odprawę celną towarów o wartości do 100 dol., a za odprawę o wartości 100-1000 dol. wynosi ona 5 dol. Za naruszenie przepisów lub procedur celnych urząd celny może wymierzyć eksporterowi lub importerowi grzywnę od ok. 170 do 3400 dol. Obca waluta przeliczana jest na hrywny (UAH). Do ceny towaru wskazanej na fakturze dodaje się wydatki zgodne z INCOTERMS. W razie wątpliwości warto konfrontować dane ze źródłami Państwowego Informatyczno-Analitycznego Centrum Monitoringu Rynków Zagranicznych (GosVnieshInform), Ukraińskiej Izby Handlowo-Przemysłowej, Ukraińskiego Instytutu Marketingu i Handlu Zagranicznego. Ostateczne ustalenie wartości celnej należy do urzędu celnego, który dokonuje szacunku w terminie 15 dni.

@RY1@i02/2013/180/i02.2013.180.21500060c.809.jpg@RY2@

Bartosz Mendyk Stowarzyszenie Współpracy Polska-Wschód

Bartosz Mendyk

Stowarzyszenie Współpracy Polska-Wschód