Kary za polisolokaty to zwiastun nadchodzących zmian

Zaledwie kilka tygodni pozostało przedsiębiorcom na przygotowania do 25 grudnia, kiedy to wejdą w życie przepisy ustawy z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2014 r. poz. 827). Regulacja ta wpisuje się w powszechny trend intensywniejszej ochrony konsumentów. Wprowadzi m.in. wydłużenie prawa do odstąpienia od umowy zwartej na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa, większą swobodę w wyborze dochodzenia praw z tytułu rękojmi w przypadku wady produktu, ograniczenie możliwości obciążenia konsumentów dodatkowymi kosztami transakcji.

Wzmocnieniu pozycji konsumentów towarzyszy zwiększenie obowiązków przedsiębiorców. Ustawa wprowadza szeroki katalog obowiązków informacyjnych, który ma ułatwić konsumentom podjęcie świadomej decyzji o wyborze kontrahenta i kupnie produktu. W każdym przypadku konsumenci będą musieli być jasno i rzetelnie poinformowani m.in. o danych przedsiębiorcy oraz wszystkich kosztach, które będą musieli ponieść.

O tym, jak istotne praktyczne znaczenie w codziennej działalności przedsiębiorców będą miały powyższe regulacje, świadczy obecna praktyka prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes UOKiK wyposażony został w bardzo restrykcyjne narzędzia karania przedsiębiorców za wszelkie przejawy praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Do praktyk tego rodzaju art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konsumentów (Dz.U. z 2007 r. nr 50, poz. 331 ze zm.) zalicza m.in. naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Grozi za to kara pieniężna do 10 proc. rocznego przychodu przedsiębiorcy. Z narzędzi tych UOKiK bardzo skwapliwie korzysta, o czym świadczą liczne decyzje wydane w ostatnim czasie przez ten organ regulacyjny.

W październiku br. prezes UOKiK nałożył jedne z najwyższych kar pieniężnych w historii za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Na cztery instytucje finansowe oferujące konsumentom polisolokaty nałożył kary o łącznej wysokości ponad 50 mln zł. Naruszenia miały polegać na nierzetelnym informowaniu konsumentów o tych produktach finansowych oraz o prawach i obowiązkach stron umowy. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego oferty produktowe były prezentowane przez przedsiębiorców bez uwzględnienia elementów niezbędnych dla podjęcia decyzji o skorzystaniu z oferty, jak np. o ryzyku związanym z oferowanym produktem czy wysokich kosztach rezygnacji z umowy przed końcem jej obowiązywania. W innej decyzji, z sierpnia br., prezes UOKiK nałożył na spółkę Vision Express karę w wysokości prawie 195 tys. zł za stosowanie wprowadzającej w błąd reklamy "3 w 1", bo jego zdaniem mogła wywołać u konsumenta błędne przekonanie, że kupując jedną parę okularów korekcyjnych, dwie kolejne otrzyma gratis, tymczasem klient otrzymywał jedynie zniżkę na kolejne okulary, a jej wysokość uzależniona była od wartości zakupionej pary okularów.

Coraz częstsze są postępowania, których celem jest kontrola zgodności działań przedsiębiorców z nałożonymi na nich obowiązkami względem konsumentów. Trwa np. postępowanie wyjaśniające wobec T-Mobile, które ma na celu zbadanie, czy sposób, w jaki operator wprowadził podwyżkę cen, był zgodny z prawem. Postępowania wszczęto też przeciwko czterem instytucjom finansowym; UOKiK oceni m.in., czy konsument oglądający reklamy nie był wprowadzany w błąd; prowadzone są też dalsze dwadzieścia cztery postępowania dotyczące polisolokat.

Przy zwiększonej aktywności prezesa UOKiK i bliskiej perspektywie zmian regulacyjnych będzie się poszerzać spektrum ryzyka związanego z ewentualnymi uchybieniami w tym obszarze decyzyjnym. W świetle powyższego ocena prawidłowości i rzetelności informacji kierowanej do konsumentów stanowić powinna wyjściowy punkt dla wszelkich decyzji przedsiębiorcy dotyczących jego produktów czy usług w obrocie konsumenckim.

@RY1@i02/2014/214/i02.2014.214.21500030a.802.jpg@RY2@

Jarosław Fidala associate, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.

Jarosław Fidala

associate, Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k.