Członek zarządu spółdzielni nie odpowie za zaległe składki, o ile zwoła walne zgromadzenie

Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza punkt dotyczący dalszego istnienia tego podmiotu, zgodnie z art. 130 par. 2 ustawy - Prawo spółdzielcze. Przy czym, pomimo niewypłacalności spółdzielni, dopuszczalne jest powzięcie przez walne zgromadzenie uchwały o kontynuowaniu jej bytu prawnego, jeżeli organ ten wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności (par. 3 wskazanej ustawy). Zgodnie zaś z jej par. 4 w razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, jej zarząd obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości.

Z kolei za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, również tej w organizacji, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku tego podmiotu okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a osoba wchodząca w skład zarządu:

1. Nie wykazała, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2. Nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu tej spółki (art. 116 par. 1 i 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, dalej: o.p.). Powołany przepis natomiast znajduje odpowiednie zastosowanie m.in. do członków zarządu spółdzielni (art. 116a o.p.). Poprzez zaś odesłanie zawarte w art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do zaległości z tytułu składek stosuje się odpowiednio art. 116 o.p.

W opisanej sytuacji zasadne jest wniesienie odwołania od niekorzystnej decyzji ZUS do właściwego miejscowo i rzeczowo sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Konieczne jest powołanie się w jego uzasadnieniu na następującą argumentację: zarówno czytelnik, jak i pozostałe dwie osoby wchodzące w skład zarządu spółdzielni nie mogły zgłosić wniosku o ogłoszenie upadłości tego podmiotu, ponieważ walne zgromadzenie nie wyraziło na to zgody. W świetle zaś art. 130 par. 4 ustawy - Prawo spółdzielcze, komentowana akceptacja jest obligatoryjna. Jedynym obowiązkiem zarządu spółdzielni, w razie stwierdzenia utraty przez nią płynności finansowej, jest zwołanie walnego zgromadzenia, które podejmuje decyzję odnośnie do dalszego funkcjonowania spółdzielni. Z pytania wynika, iż ten wymóg został spełniony. Walne zgromadzenie powzięło jednak uchwałę co do dalszego istnienia spółdzielni, wskazując środki pozwalające na wyjście jej ze stanu niewypłacalności. W konsekwencji ZUS nie ma prawa domagać się od członków zarządu spółdzielni zapłaty zaległych składek.

Analogicznie uznał Sąd Najwyższy w wyroku z 15 maja 2014 r. (sygn. akt III UK 156/13, LEX nr 1463673) podnosząc, iż przepisy prawa spółdzielczego są przepisami szczególnymi, dlatego zarząd spółdzielni nie może bez zgody walnego zgromadzenia złożyć wniosku o upadłość spółdzielni. Odpowiedzialność za długi składowe członków zarządu powinna być więc miarkowana przez sąd, gdyż można uznać złożenie takiego wniosku na walnym zgromadzeniu za wypełnienie obowiązku zgłoszenia upadłości we właściwym czasie, co uwalnia członków zarządu od odpowiedzialności za długi składkowe.

@RY1@i02/2014/127/i02.2014.127.03300010a.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz adwokat

Anna Borysewicz

adwokat

Podstawa prawna

Art. 116 par. 1 i 2, art. 116a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.).

Art. 130 par. 2-4 ustawy z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1443).

Art. 31 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).