Ciemne strony przedsiębiorczości

Czy korupcja jest istotnym problemem w polskich firmach? - co do tego zdania są podzielone. Nawet wyniki różnych badań sondażowych wśród przedsiębiorców i menedżerów diametralnie się różnią: z jednych wynika, że korupcja to poważny problem, z innych - że owszem istnieje, ale nie aż w takiej skali. Jednak nawet jeśli stanowi ona marginalne zjawisko, to - jak dowodzą doświadczenia - może poważnie zaburzyć normalne procesy w gospodarce i utrudnić prowadzenie działalności innym przedsiębiorcom.

Społeczne koszty korupcji z reguły znacząco wykraczają poza obszar działania korupcjogennej jednostki. Przetargi wygrywają bowiem nie ci przedsiębiorcy, którzy oferują najbardziej innowacyjne, atrakcyjne, konkurencyjne wobec innych produkty po najniższych kosztach wytworzenia, ale ci, którzy są gotowi przekazać najwyższą łapówkę na rzecz osoby decydującej o wyborze oferty lub o podjęciu określonej decyzji. W efekcie ta konkurencyjna firma, nawet jeśli jest zdrowa ekonomicznie, po kilku takich zakończonych fiaskiem przetargach może stanąć na skraju bankructwa. Znane są przypadki, kiedy korupcyjne propozycje jednej firmy prowadziły do zaburzenia innowacyjności branży lub miały znaczny wpływ na funkcjonowanie całej gospodarki.

Korupcja stanowi też zagrożenie dla tych firm, których pracownicy przyjmują łapówki. Takie zachowania wewnątrz firmy mogą osłabiać jej zdolności konkurencyjne. Przyjmując atrakcyjne bonusy od dostawców w zamian za wybór mniej korzystnej oferty, pracownicy generują wyższe koszty, wybierają produkty wcale nie najlepsze. W efekcie firma może stać się niekonkurencyjna wobec innych podmiotów. Praktyka dowodzi, że korupcja, która wykluła się gdzieś w kręgach menedżerów średniego szczebla, mogła doprowadzić do upadku nawet wielkie globalne potęgi.

Dlatego ważna jest walka z korupcją. Właściwe opracowanie mechanizmów kontrolnych i systemów wczesnego ostrzegania o niej powinno stać się jednym z priorytetów przedsiębiorstw.

Jak skutecznie walczyć z korupcją - zastanawia się dziś cała Unia Europejska. Z pewnością tylko zaostrzenie przepisów nie wystarczy. Z doświadczeń wynika, że samo podwyższenie restrykcyjności nie jest skuteczne, a nawet sprawia, że korupcja przybiera bardziej zawoalowane formy. Dlatego szuka się dziś kompleksowych rozwiązań. Przybliżamy modele, jakie funkcjonują w krajach stawianych za wzór.

W numerze poruszamy też inne tematy związane z działaniami wymierzonymi przeciw konkurencji. Sejm właśnie przyjął po poprawkach Senatu nowelizację przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która ma utrudniać tworzenie karteli. Przedstawiamy rozwiązania i prognozujemy, jaki mogą mieć wpływ na funkcjonowanie firm.

Piszemy też o tym, jakie opłaty może pobierać hipermarket od dostawców, a w jakich sytuacjach przedsiębiorca może skutecznie domagać się przed sądem.zwrotu opłat półkowych. Eksperci przeanalizowali orzecznictwo i wskazują, co jest dozwolone, a co nie.

@RY1@i02/2014/116/i02.2014.116.215000100.802.jpg@RY2@

Joanna Pieńczykowska redaktor prowadząca

Joanna Pieńczykowska

redaktor prowadząca