Kłopotliwe zakładanie spółki przez spółkę

W praktyce wielu sądów rejestrowych wnioski o zarejestrowanie w rejestrze przedsiębiorców KRS spółki, której wspólnikiem jest w dacie składania wniosku spółka kapitałowa w organizacji, traktowane są dość sceptycznie. Zauważalny jest nawet trend rozpoznawania takich wniosków z pewnym opóźnieniem, skorelowanym w czasie z momentem rejestracji spółki - wspólnika. Na dodatek spotkać można się niekiedy z praktyką zwracania wniosków rejestrowych jako nieprawidłowo wypełnionych wówczas, gdy podając dane wspólnika (np. w formularzu KRS-ZE wówczas, gdy dana spółka w organizacji - wspólnik posiada w rejestrowanej spółce odpowiednio wysoki wolumen udziałów w kapitale zakładowym), we wniosku wskazano jego firmę z dodatkiem "w organizacji", w toku postępowania rejestrowego spółka - wspólnik została zaś już zarejestrowana. Formułowany w takich wypadkach zarzut sprowadza się do twierdzenia, że firma spółki - wspólnika jest wadliwa: w formularzach rejestrowych wskazana jest bowiem w brzmieniu zawierającym dodatek "w organizacji", podczas gdy wobec zarejestrowania spółki - wspólnika dodatek ten nie powinien się już w jej firmie znajdować.

Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Przypomnieć należy bowiem, że stosownie do art. 12 k.s.h. "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji albo spółka akcyjna w organizacji z chwilą wpisu do rejestru staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółką akcyjną i uzyskuje osobowość prawną. Z tą chwilą staje się ona podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji". Zastosowana w przywołanym przepisie zasada kontynuacji wywiera skutek z mocy prawa (por. słowa "staje się"), a więc bez konieczności dokonania jakichkolwiek dodatkowych czynności prawnych - czy też chociażby czynności faktycznych - służących do potwierdzenia stania się: (i) przez spółkę w organizacji spółką w formie "docelowej" ("właściwą" spółką z o.o. albo akcyjną) oraz (ii) przez spółkę w formie "docelowej" podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 29 lutego 2012 r. (sygn. akt I SA/Wr 1708/11), użyte w treści art. 12 k.s.h. sformułowanie "staje się" oznacza, że w wyniku rejestracji dochodzi do kontynuacji, nie zaś do następstwa prawnego po spółce w organizacji, a to w wyniku zmiany formy ustrojowej.

Skoro więc składane wnioski rejestrowe sporządzane są w dacie, kiedy spółka - wspólnik nie jest jeszcze w swej "formie" docelowej, lecz znajduje się właśnie w stadium spółki w organizacji, w dokumentach tych - w miejscach, gdzie konieczne jest podanie jej firmy - powinno się ją wskazywać w brzmieniu firmy zawierającej dodatek "w organizacji", a to ze względu na imperatywny przepis art. 11 par. 3 k.s.h. Wszelako, skoro "przejście" spółki w organizacji w spółkę w stadium docelowym następuje z mocy prawa - w wyniku dokonania jej wpisu do rejestru, skutkuje to również automatyczną zmianą w zakresie jej firmy, poprzez odpadnięcie dodatku (obligatoryjnego) "w organizacji". Okoliczność ta nie powoduje jednak, że w aspekcie "historycznym", tj. w odniesieniu do czynności, których dokonano przed rejestracją spółki - wspólnika w rejestrze przedsiębiorców KRS, rzeczony dodatek obligatoryjny do jej firmy również powinien być usunięty. Innymi słowy: w wypadku czynności, gdzie spółka - wspólnik występowała w obrocie w ramach fazy swej organizacji, miała ona obowiązek posługiwania się firmą uzupełnioną o dodatek "w organizacji". Wobec tego w dokumentach datowanych na tenże właśnie okres dokonywanie korekt poprzez usunięcie rzeczonego dodatku jest niezasadne.

Uzupełniająco wskazać można również, że zarejestrowanie podmiotu w rejestrze przedsiębiorców KRS jest okolicznością znaną sądowi urzędowo w rozumieniu art. 228 par. 2 k.p.c. Konsekwentnie, jako że skutek w postaci kontynuacji, o której mowa w art. 12 k.s.h., następuje z mocy prawa (nawet wówczas, gdy wniosek rejestrowy obejmujący odwołania się do danych spółki kapitałowej znajdującej się w dacie jego złożenia w fazie rejestracji, rozpoznawany jest już po dniu jej wpisania do rejestru), sąd powinien dokonać stosownych wpisów już na rzecz (tzn. z uwzględnieniem brzmienia firmy) spółki w docelowej formie ustrojowej.

@RY1@i02/2014/048/i02.2014.048.21500030a.802.jpg@RY2@

dr Jacek Kołacz radca prawny w kancelarii Kołacz, Ligara i Współpracownicy

dr Jacek Kołacz

radca prawny w kancelarii Kołacz, Ligara i Współpracownicy