Nie ma równej konkurencji bez dostępu do ostatniej mili

InPost Sp. z o.o. złożył do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomienie w sprawie podejrzenia stosowania przez Pocztę Polską praktyk ograniczających konkurencję poprzez uchylanie się od zawarcia z operatorem prywatnym umowy o współpracę dotyczącej odpłatnego udostępnienia infrastruktury pocztowej składającej się na tzw. ostatnią milę.

Od 1 stycznia 2013 r. obowiązuje w Polsce nowa ustawa - Prawo pocztowe, której podstawowym zadaniem jest likwidacja monopolu Poczty Polskiej oraz otwarcie rynku pocztowego na konkurencję. Wraz z uchwaleniem ustawy nie zniknęły jednak różnice pomiędzy zasobami operatorów wynikającymi z długiego okresu, w którym Poczta Polska jako monopolista stworzyła za publiczne środki infrastrukturę obejmującą swoim zasięgiem cały kraj, w tym tereny wiejskie. Prawo pocztowe zawiera teoretycznie rozwiązania, których zadaniem jest zapewnienie warunków rzeczywistej konkurencji pomiędzy Pocztą Polską a innymi operatorami - przewiduje bowiem obowiązek udostępnienia przez Pocztę Polską takich elementów infrastruktury, jak skrytki pocztowe, oddawcze skrzynki pocztowe, system kodów pocztowych oraz bazy informacji o zmianie adresu.

Powyższy obowiązek został sformułowany przez ustawodawcę wąsko i nie obejmuje najistotniejszych elementów infrastruktury Poczty Polskiej stanowiących o różnicy pomiędzy jej pozycją na rynku a sytuacją pozostałych operatorów. Te elementy składają się na ostatnią milę obejmującą w szczególności placówki oddawcze oraz służbę doręczeniową - innymi słowy, jest to część infrastruktury umożliwiająca końcowe wykonanie usługi pocztowej. Co ważne, operatorzy prywatni nie dysponują w pełni rozwiniętą infrastrukturą na terenach wiejskich.

Prawo pocztowe, poza wspomnianym już obligatoryjnym udostępnieniem określonych elementów, przewiduje możliwość zawarcia przez Pocztę Polską i operatorów prywatnych umowy o współpracę, która mogłaby obejmować udostępnienie ostatniej mili. Z uwagi na ogromne znaczenie tej infrastruktury oraz nieopłacalność tworzenia w krótkim czasie odpowiadających jej zasobów przez operatorów prywatnych udostępnienie ostatniej mili warunkuje w praktyce wystąpienie rzeczywistej konkurencji na rynku pocztowym w Polsce. Bez dostępu do ostatniej mili świadczenie przez operatorów niezależnych usług na terenach wiejskich jest poważnie utrudnione. Tym samym obowiązek zawarcia stosownej umowy przez Pocztę Polską wynika z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zabraniającej nadużywania pozycji dominującej.

W związku z powyższym spółka InPost od końca 2012 r. wielokrotnie zwracała się do Poczty Polskiej o podjęcie negocjacji dotyczących udostępnienia przez nią ostatniej mili. Odpowiedzią była zawsze informacja o konieczności przeprowadzenia gruntownych analiz logistycznych dotyczących możliwości Poczty Polskiej. Analizy te trwają już od ponad czternastu miesięcy. W związku z powyższym InPost ocenił, że Poczta Polska uchyla się od zawarcia wspomnianej umowy o współpracę, nadużywając jednocześnie swojej pozycji dominującej. Z tego powodu w lutym 2014 r. do UOKiK zostało złożone zawiadomienie w sprawie podejrzenia stosowania przez Pocztę Polską praktyk ograniczających konkurencję.

Co ciekawe, praktyka Poczty Polskiej, pozbawiająca ją w istocie stałych przychodów z tytułu udostępnienia ostatniej mili, zbiega się ze znaczną podwyżką cen usług powszechnych świadczonych przez Pocztę Polską na rzecz obywateli.

Warto podkreślić, że wskazane rozwiązanie funkcjonuje w krajach europejskich. Dla przykładu dostęp do etapu doręczania, tzw. downstream acces, gdzie operatorzy powierzają doręczanie swoich przesyłek operatorowi wyznaczonemu do świadczenia usług pocztowych, funkcjonuje chociażby w Niemczech, Estonii, Belgii, Wielkiej Brytanii, na Łotwie, Litwie, Malcie, w Słowenii czy Portugalii. Z kolei dostęp do centrów ekspedycyjno-rozdzielczych, czyli etapu sortowania, występuje chociażby w Niemczech, na Malcie, w Wielkiej Brytanii i na Litwie.

Polska regulacja nie zamyka drogi do podpisywania umów o współpracy między operatorami pocztowymi, które to rozwiązanie jest ze wszech miar pożądane, ponieważ nie tylko ogranicza koszty funkcjonowania poszczególnych operatorów pocztowych, a co więcej, zapewnia niższe ceny oraz większą dostępność do usług dla obywateli.

@RY1@i02/2014/035/i02.2014.035.000001000.802.jpg@RY2@

Rafał Zgorzelski prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Niepublicznych Operatorów Pocztowych

Rafał Zgorzelski

prezes Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Niepublicznych Operatorów Pocztowych